Opis zdjęcia chorób =>>  TWOJA CHOROBA

Zespół Aspergera

Aktualizacja:
Zespół Aspergera, Asperger's syndrome, AS

 

Zespół Aspergera Asperger's syndrome, AS to ogólne zaburzenie rozwojowe związane z autyzmem w którym zdolność do nawiązywania kontaktów towarzyskich pozostaje stosunkowo nienaruszona. W współczesnej psychiatrii zespół Aspergera klasyfikowany jest jako jedno z pięciu zaburzeń ze spektrum autyzmu, obok autyzmu wczesnego dzieciństwa, zaburzenia dezintegracyjnego wieku dziecięcego, nieswoistego całościowego zaburzenia rozwoju (autyzmu atypowego). Zespół Aspergera występuje częściej u mężczyzn - 2-3 razy częściej niż u kobiet.

Nazwa zespołu została nadana na cześć austriackiego pediatry, Hansa Aspergera, który zidentyfikował grupę dzieci manifestujących podobne objawy i określił je jako "psychopatią autystyczną". Od roku 1981, w dziedzinie psychiatrii, używana jest nazwa "zespół Aspergera". Dzieci cierpiące na ten zespół mają ograniczone zdolności do interakcji społecznych, doświadczają trudności behawioralnych oraz napotykają problemy w nauce. Dlatego też wymagają szczególnej uwagi ze strony nauczycieli, psychologów dziecięcych i psychiatrów.

Przyczyny zespołu Aspergera wciąż pozostają zagadką. Niemniej jednak eksperci zgodnie twierdzą, że nie można obarczać winą samych pacjentów. To schorzenie nie wywodzi się z negatywnego wpływu społecznego otoczenia ani z błędów w procesie wychowania. Swoje korzenie ma w okresie kształtowania się mózgu dziecka jeszcze w łonie matki. W rezultacie różnorodne czynniki mogą wpływać na zaburzenia w funkcjonowaniu centralnego układu nerwowego, w tym predyspozycje genetyczne, choroby zakaźne, destrukcyjne wpływy środowiskowe oraz oddziaływanie toksycznych substancji na płód już w pierwszych miesiącach ciąży.

Istnieje wiele teorii dotyczących mechanizmów rozwoju tej choroby. Jedną z nich jest teoria neuronów lustrzanych. Mówi ona, że odchylenia wynikają z nieprawidłowego działania neuronów lustrzanych w mózgu, które odpowiadają za rozpoznawanie uczuć i emocji u innych ludzi. Obrazy uzyskane dzięki badaniom rezonansu magnetycznego dostarczają pewnych dowodów na potwierdzenie tej teorii.

Powszechnie uważa się, że zespół Aspergera jest efektem oddziaływania czynników rozwojowych na różne obszary mózgu. Analizy neuroanatomiczne i badania związane z teratogenami sugerują, że źródła tego zaburzenia tkwią w zmianach zachodzących w mózgu po poczęciu. Anormalna migracja komórek embrionalnych w okresie rozwoju płodowego ma wpływ na ostateczną strukturę i połączenia mózgu, co skutkuje zaburzeniami w obwodowych układach nerwowych, odpowiedzialnych za aktywność intelektualną oraz cechy behawioralne.

Warto zaznaczyć, że wszystkie zaburzenia ze spektrum autyzmu są związane z działaniem teratogenów, które potencjalnie mogą wywoływać wady wrodzone, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży. Naukowcy również sugerują, że liczne czynniki środowiskowe mogą wpływać na podobne zaburzenia po urodzeniu dziecka, jednakże żaden z tych czynników nie został dotąd jednoznacznie potwierdzony naukowo.

Inną teorią jest brak centralnej spójności. Opiera się ona na założeniu, że zaburzenia ze spektrum autyzmu manifestują się jako trudności w tworzeniu spójnych obrazów (wewnętrznej zdolności łączenia wielu elementów w jedną całość). W wyniku tego pacjenci mają trudności z formułowaniem ogólnego obrazu otaczającej ich rzeczywistości.

 

Zespół Aspergera objawy

Zespół Aspergera to kompleksowe zaburzenie rozwojowe, które wywiera wpływ na wszystkie aspekty osobowości dziecka. Charakteryzuje się ono trudnościami w nawiązywaniu kontaktów społecznych, intensywnymi, lecz wąsko ukierunkowanymi zainteresowaniami oraz cechami charakterystycznymi w komunikacji i zachowaniu. W odróżnieniu od klasycznego autyzmu, dzieci z zespołem Aspergera często wykazują przeciętny lub nawet ponadprzeciętny poziom inteligencji oraz rozbudowany słownik.

Typowe objawy zespołu Aspergera stają się widoczne zazwyczaj między 2 a 3 rokiem życia dziecka i mogą mieć różne nasilenie. W okresie niemowlęcym objawia się to zwiększonym spokojem lub wręcz przeciwnie - nadmierną drażliwością, nadmierną ruchliwością i problemami z snem, takimi jak trudności z zasypianiem czy częste wybudzanie w nocy. Dzieci z zespołem Aspergera często są wybredne w jedzeniu. Już we wczesnym wieku trudności w komunikacji stają się zauważalne, a dzieci mają trudności w rozłące z rodzicami, przystosowaniu się do nowych sytuacji oraz nawiązywaniu przyjaźni z innymi dziećmi, preferując zachowanie dystansu.

Te trudności w adaptacji sprawiają, że dzieci z zespołem Aspergera są bardziej podatne na infekcje, co dodatkowo utrudnia im kontakty społeczne, zwłaszcza w wieku szkolnym, kiedy objawy stają się bardziej wyraźne.

U dzieci z zespołem Aspergera można zauważyć także trudności w zrozumieniu i wyrażaniu emocji innych ludzi, wyrażające się w mimice, gestach i tonie głosu. Dlatego często wydają się być egocentryczne, pozbawione empatii, emocjonalnie zimne, nieokrzesane i nieprzewidywalne w swoim zachowaniu. Wiele z nich jest wrażliwych na dotyk innych osób i unika kontaktu wzrokowego podczas rozmowy.

Dzieci z zespołem Aspergera najczęściej mają trudności w nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami, wybierając towarzystwo dorosłych lub młodszych dzieci. W interakcjach z innymi dziećmi, na przykład podczas zabawy czy rozwiązywania problemów, próbują narzucać swoje reguły, nie potrafią iść kompromisy i nie akceptują pomysłów innych. To z kolei prowadzi do odrzucenia ich przez inne dzieci, co jeszcze bardziej izoluje dzieci z zespołem Aspergera. W wieku nastoletnim samotność może prowadzić do depresji, myśli samobójczych oraz skłonności do uzależnień od narkotyków i alkoholu.

Jeśli chodzi o inteligencję, dzieci z zespołem Aspergera mogą mieć średnią lub wyższą niż przeciętna zdolność intelektualną. Niemniej jednak w procesie edukacji mogą mieć trudności w abstrakcyjnym myśleniu, rozumieniu oraz samodzielnym rozwiązywaniu problemów. Pomimo szerokiej wiedzy encyklopedycznej, czasami mają trudności w jej praktycznym zastosowaniu. Jednakże często odnoszą sukcesy w dziedzinach, które pasjonują ich najbardziej, takich jak historia, filozofia, geografia, matematyka czy programowanie.

Pasja i zaangażowanie w swoje zainteresowania są charakterystyczne dla dzieci z zespołem Aspergera, choć często skupiają się na szczegółach i drobiazgach, co może wydawać się obsesyjne. Stale towarzyszą im myśli i fantazje związane z ich zainteresowaniami.

Cechy komunikacji werbalnej u dzieci z zespołem Aspergera są niezwykle interesujące i odmiennie rozwinięte niż u ich rówieśników. To, co wyróżnia je na tle innych dzieci, to brak opóźnień w rozwoju mowy. Wręcz przeciwnie, w wieku 5-6 lat ich zdolności językowe znacząco przewyższają średnią. Mimo że mowa tych dzieci jest gramatycznie poprawna, towarzyszy jej jednak wyjątkowe tempo, monotonność i nietypowa barwa głosu. Warto zaznaczyć, że ich sposób mówienia często jest nieco przerysowany, a używanie skomplikowanych wyrażeń i zbytnie formalności sprawiają, że są często nazywane "małymi profesorami".

Należy również wspomnieć, że dzieci z zespołem Aspergera mogą utrzymywać bardzo długie i szczegółowe rozmowy na temat swoich zainteresowań, niekoniecznie zwracając uwagę na reakcje rozmówcy. Jednak często mają trudności w inicjowaniu rozmowy lub utrzymaniu jej na tematyce poza ich własnym obszarem zainteresowań. To oznacza, że pomimo potencjalnie zaawansowanych umiejętności językowych, często nie potrafią skutecznie wykorzystać języka jako narzędzia do pełnej komunikacji.

Dodatkowo, dzieci z zespołem Aspergera często borykają się z dysleksją semantyczną, co oznacza, że mogą czytać mechanicznie, bez pełnego zrozumienia tekstu. Jednak równocześnie często wykazują zdolność do wyrażania swoich myśli na piśmie w sposób rozwinięty i klarowny.

W sferze czuciowej i motorycznej dzieci z zespołem Aspergera również wykazują pewne charakterystyczne cechy. Są one bardziej wrażliwe na różne bodźce zmysłowe, takie jak jasne światło, dźwięki otoczenia czy dotyk. Często wykazują pedantyzm i stosują stereotypowe zachowania. Przywiązują dużą wagę do rutynowych rytuałów, a każda zmiana w ich otoczeniu czy codziennych nawykach może wywołać dezorientację, niepokój i zmartwienie. Ponadto, dzieci z zespołem Aspergera często mają wyjątkowe preferencje żywieniowe i zdecydowanie odrzucają nowe potrawy.

Nie można również zapominać o nietypowych, obsesyjnych lękach, które mogą występować u tych dzieci, np. strach przed deszczem czy wiatrem, które różnią się od typowych lęków wieku dziecięcego. Istnieje także ryzyko, że w sytuacjach niebezpiecznych nie okażą instynktu samozachowawczego ani niezbędnej ostrożności.

Jeśli chodzi o zdolności motoryczne i koordynację, to często są one opóźnione u dzieci z zespołem Aspergera. Nauka takich umiejętności jak zapinanie guzików czy wiązanie sznurówek zajmuje im więcej czasu niż ich rówieśnikom. W szkole ich pismo może być nierówne i niechlujne, co często spotyka się z krytyką. Dodatkowo, mogą wykazywać stereotypowe ruchy, niezdarność oraz nieprawidłową postawę i chód.

 

Zespół Aspergera rozpoznanie

Zespół Aspergera jest rozpatrywany jako część spektrum autyzmu, bez wyodrębnienia go jako osobnej jednostki. Najaktualniejszą klasyfikacją stosowaną do diagnozowania tego zaburzenia jest klasyfikacja DSM-V.

Rozpoznanie Zespołu Aspergera zwykle następuje pomiędzy trzecim a ósmym rokiem życia dziecka, chociaż objawy mogą się pojawić wcześniej, jednak trudniej jest je zauważyć. Pierwsze sygnały stają się zwykle widoczne w momencie, gdy dziecko zmienia swoje otoczenie, na przykład gdy rozpoczyna naukę w szkole.

Po zauważeniu niepokojących objawów ważne jest, aby skonsultować się z odpowiednim specjalistą. Diagnozę mogą postawić psychologowie, neurolodzy, psychiatrzy i pediatrzy.

Zdarza się, że Zespół Aspergera bywa mylony z ADHD, depresją, schizofrenią dziecięcą, fobiami społecznymi, zaburzeniami lękowymi lub obsesyjno-kompulsywnymi. Najważniejsze jest, aby nie lekceważyć niepokojących objawów i nie przypisywać ich jedynie "trudnemu wiekowi" lub zmianom w otoczeniu. Warto jak najszybciej skonsultować się z specjalistami w celu uzyskania odpowiedniej pomocy.

 

Zespół Aspergera leczenie

Zespół Aspergera nie jest chorobą, lecz stanowi zaburzenie rozwojowe, na które nie istnieje specyficzne lekarstwo. Niemniej jednak, trafna i wcześnie postawiona diagnoza może znacząco pomóc osobom dotkniętym tym zespołem w ich codziennym funkcjonowaniu.

W przypadku dzieci, szczególną rolę odgrywają rodzice, którzy, korzystając z wsparcia specjalistów, mogą nauczyć swoje dzieci zrozumienia i akceptowania obowiązujących norm społecznych oraz zasad.

W terapii osób z zespołem Aspergera wykorzystuje się różnorodne metody, takie jak terapie behawioralne, trening umiejętności społecznych oraz systemy motywacyjne. Wśród najczęściej stosowanych form terapii wymienia się:

  • Terapię grupową,

  • Terapię indywidualną,

  • Terapię kognitywną,

  • Leczenie farmakologiczne, stosowane w przypadku nasilenia objawów lękowych, depresyjnych lub napadów agresji.

Warto zaznaczyć, że skuteczność terapii może różnić się w zależności od indywidualnych potrzeb i cech danej osoby z zespołem Aspergera. Dlatego istotne jest dostosowanie strategii terapeutycznych do konkretnego przypadku.

 

Zespół Aspergera rokowanie zapobieganie

Sukces w procesie adaptacji społecznej dzieci z zespołem Aspergera w znacznym stopniu zależy od odpowiedniego wsparcia psychologiczno-pedagogicznego, które zostanie dostarczone "wyjątkowemu" dziecku na różnych etapach jego życia. Choć dzieci z zespołem Aspergera mogą uczęszczać do szkoły ogólnokształcącej, konieczne jest stworzenie dla nich spersonalizowanych warunków nauki. To oznacza, że należy zapewnić im stabilne środowisko, zachęcać do rozwijania motywacji sprzyjającej osiągnięciu sukcesów w nauce i udzielać wsparcia ze strony nauczycieli oraz opiekunów.

Jeśli u dziecka zostanie zdiagnozowany zespół Aspergera, niezmiernie ważne jest, aby dorośli otoczyli je wsparciem i pomogli w procesie adaptacji społecznej. Aby pomóc dzieciom z tym zaburzeniem, warto wziąć pod uwagę następujące kroki:

Tworzenie spokojnej i komfortowej atmosfery w rodzinie ma kluczowe znaczenie. Zarówno ojciec, jak i matka powinni dbać o swoje własne zdrowie emocjonalne, ponieważ ma to wpływ na dobre samopoczucie dziecka. Unikaj rozdrażnienia i chronicznego zmęczenia, ponieważ te czynniki mogą nasilać niepokój młodego pacjenta.

Pozwól dzieciom być sobą i rozwijać swoją indywidualność. Nadmierna kontrola i opieka mogą utrudniać wyłonienie się wewnętrznego potencjału dziecka. Ważne jest, aby umożliwić dziecku samodzielne opanowanie umiejętności samoopieki, co wymaga cierpliwej nauki.

Zachęcaj i rozwijaj mocne strony dziecka. Dla niektórych czynności dzieci z zespołem Aspergera mogą poświęcać wiele czasu i energii. Ważne jest, aby wspierać ich zainteresowania i traktować je z szacunkiem.

Zwracaj uwagę na aspekty sensoryczne. Zespół Aspergera może wpływać na percepcję sensoryczną, na przykład źródła światła mogą być odbierane jako zbyt jasne. Dlatego istotne jest rozpoznanie osobistych cech sensorycznych pacjenta i minimalizowanie czynników, które mogą wywoływać dyskomfort.

Ułatwiaj komfortową socjalizację. Unikaj stosowania brutalnych metod w nauczaniu społecznym. Dziecko musi nauczyć się interakcji w sposób, który mu odpowiada, jednocześnie mając pewność, że rodzice będą go wspierać. Ważne jest spokojne wyjaśnienie zasad zachowania i komunikacji z innymi ludźmi.

 

Katalog chorób: Choroby wieku dziecięcego