Żylaki miednicy mniejszej to poważna choroba, która zaburza odpływ krwi z zewnętrznych i wewnętrznych narządów układu rozrodczego. W przypadku braku leczenia w obszarze rozprzestrzeniania się choroby obserwuje się obrzęk i ból, bóle rozrywające.
Miednica (ang. pelvis) jest strukturą pośredniczącą pomiędzy kręgosłupem a kończynami dolnymi.
Przez miednicę przebiega wiele ważnych naczyń krwionośnych. Wśród tętnic wspomnieć trzeba przede wszystkim o odgałęzieniu aorty brzusznej, którym jest tętnica biodrowa wspólna. Na wysokości stawów krzyżowo-biodrowych dzieli się ona na dwie gałęzie, którymi są tętnica biodrowa zewnętrzna oraz tętnica biodrowa wewnętrzna.
Tętnica biodrowa zewnętrzna po wniknięciu pod więzadło pachwinowe określana jest mianem tętnicy udowej. Wcześniej oddaje ona jednak jedną gałąź, którą jest tętnica nabrzuszna dolna.
Zdecydowanie więcej odgałęzień posiada z kolei tętnica biodrowa wewnętrzna, od której to odchodzą:
-
Tętnica biodrowo-lędźwiowa,
-
Tętnice krzyżowe boczne,
-
Tętnica pośladkowa górna,
-
Tętnica pośladkowa dolna,
-
Tętnica zasłonowa,
-
Tętnica pępkowa,
-
Tętnica pęcherzowa dolna,
-
Tętnica maciczna (u kobiet – u mężczyzn jej odpowiednikiem jest tętnica nasieniowodu),
-
Tętnica odbytnicza środkowa,
-
Tętnica sromowa wewnętrzna.
W obrębie miednicy znajdują się nie tylko ważne tętnice, ale również i naczynia żylne. Jedną z ważniejszych żył jest żyła główna dolna, która powstaje z połączenia żył biodrowych wspólnych. Każda zaś z żył biodrowych wspólnych powstaje po połączeniu się żyły biodrowej zewnętrznej z żyłą biodrową wewnętrzną.
Żyła biodrowa zewnętrzna stanowi przedłużenie żyły udowej. Do niej dopływa krew z żył nabrzusznej dolnej i okalającej biodro głębokiej. Dopływami żyły biodrowej wewnętrznej są natomiast żyły:
-
Biodrowo-lędźwiowa,
-
Krzyżowe boczne,
-
Pośladkowe górne,
-
Pośladkowe dolne,
-
Zasłonowe,
-
Sromowa wewnętrzna.
Do żyły biodrowej wewnętrznej odprowadzają krew liczne biodrowe sploty żylne, którymi są sploty:
-
Odbytniczy,
-
Pęcherzowy,
-
Maciczny (u mężczyzn jego odpowiednikiem jest splot sterczowy),
-
Pochwowy (występujący tylko u kobiet).
Żylaki mogą być zlokalizowane w różnych miejscach, a jednym z nich jest okolica miednicy. Zwykle patologia rozwija się u kobiet i charakteryzuje się częstymi, bolesnymi bólami w dolnej części brzucha. U mężczyzn możliwe są również problemy z żyłami, ale choroba atakuje jądra, co powoduje uczucie ciężkości w mosznie, bolesność i dyskomfort podczas stosunku płciowego. Ponieważ struktura narządów miednicy mniejszej u kobiet i mężczyzn jest różna, osobne cechy przebiegu żylaków rozważymy u przedstawicieli różnych płci.
Według statystyk żylaki miednicy lub zespół przewlekłego bólu miednicy są podatne nawet na młode kobiety w wieku od 20 do 45 lat. Jednak wraz z wiekiem liczba kobiet cierpiących na tę chorobę wielokrotnie wzrasta. A jeśli w wieku 17 lat patologię rozpoznaje się u 19% kobiet, to w wieku 45 lat ich liczba wzrasta do 80%.
Żylakowatość miednicy mniejszej odnosi się najczęściej do poszerzonych żył okołojajnikowych i przymacicznych. Może to prowadzić do zespołu przekrwienia biernego miednicy, którego etiologia jest podobna do choroby żylakowej kończyn dolnych. Nieprawidłowo działające zastawki w naczyniach żylnych prowadzą do cofania się i zastoju krwi, czyli do przekrwienia biernego i poszerzania się żył. U pewnego odsetka kobiet może ono stanowić przyczynę dolegliwości bólowych podbrzusza.
Nie uwzględniając przypadków, gdy przyczyną żylaków jest predyspozycja dziedziczna (genetycznie wpisana w budowę zastawek i naczyń krwionośnych, co powoduje ich skłonność do nadmiernego rozciągania się), rozważymy tylko te, z którymi mamy do czynienia przez całe życie.
-
Siedzący tryb życia. Długotrwałe statyczne przebywanie w tej samej pozycji, kiedy trzeba długo stać lub siedzieć, powoduje zaburzenia w odpływie żylnym i prowadzi do przewlekłej niewydolności żylnej i zastoju krwi w naczyniach dolnych partii ciała. Zastawki w rozszerzonych żyłach miednicy małej przestają się szczelnie zamykać i powstaje między nimi szczelina. W takim naczyniu zaczyna tworzyć się skrzep, który może następnie przekształcić się w skrzep krwi.
-
Ciąża. W jego trakcie znacznie wzrasta ilość krwi w łożysku krążeniowym, macica zaczyna uciskać naczynia zaotrzewnowe, zmienia się tło hormonalne. Prowadzi to do przetrwałych żylaków i dalszego rozwoju choroby. Żylaki miednicy małej w czasie ciąży nie stanowią bezpośredniego zagrożenia, a poród z nią przebiega bez powikłań, więc choroby nie leczy się. Takie rozszerzenie żył sromu i krocza obserwuje się u 30% kobiet. Bezpośrednio po porodzie naczynka często szybko wracają do normy bez żadnej interwencji, w efekcie po urodzeniu dziecka choroba utrzymuje się tylko u 2-8% kobiet.
-
Choroby ginekologiczne, stosowanie środków antykoncepcyjnych i hormonalnej terapii zastępczej.
-
Palenie papierosów i jednoczesne stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Wzajemnie się wzmacniają i jest wiele tragicznych przypadków, gdy palące młode kobiety, które przyjmowały hormonalne tabletki antykoncepcyjne, umierały na zakrzepicę naczyń.
-
Nadwaga, ponieważ przy otyłości znacznie wzrasta obciążenie naczyń.
-
Zanieczyszczenie środowiska, ponieważ zanieczyszczenie powietrza w dużych miastach zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju chorób naczyniowych.
Ekspansja żył miednicy małej może objawiać się zgodnie z dwoma głównymi formami. Patologia może wpływać na przepływ krwi w kroczu i sromie lub powodować zespół obfitości żylnej. Jednocześnie obie opcje współdziałają i wspierają się nawzajem w 50% przypadków.
Obecnie około 1/3 wszystkich kobiet rodzących jest narażona na żylaki krocza i sromu typu izolowanego. Jednak po porodzie wszystko mija, a obecność objawów potwierdzających obecność choroby obserwuje się tylko u 2-10% wszystkich pacjentek. Tutaj jego głównym czynnikiem sprawczym jest silny nacisk rosnącej macicy na biodro i żyłę główną. Nie zapomnij również o refluksie krwi przez żyłę jajnikową. Żylaki miednicy małej mają następujące stopnie nasilenia:
-
Pierwszy stopień. Zajęte naczynia osiągają średnicę 0,5 cm i mają kręty przebieg. Może dotyczyć dowolnego obszaru miednicy małej.
-
Drugi stopień. Zlokalizowany jest w żyłach łukowatych mięśniówki macicy, części parametrycznej lub splocie jajnikowym. Zmiana ma charakter całkowity, a naczynia zwiększają się do 0,6-1 centymetra.
-
Trzeci stopień. Wielkość naczyń przekracza 1 centymetr z żylakami głównymi i całkowitymi.
Każdy stopień jest niebezpieczny na swój sposób i musi zostać zdiagnozowany na czas.