Zapalenie brodawki sutkowej, zwane również zapaleniem brodawek sutkowych, jest stanem zapalnym występującym w okolicy brodawek sutkowych. Może dotyczyć zarówno kobiet, jak i mężczyzn, ale jest znacznie częstsze u kobiet.
Wyróżnia się zapalenie brodawki sutkowej (thelitis) i zapalenie gruczołów sutkowych (mastitis).
Zapalenie brodawki sutkowej jest stanem zapalnym występującym w okolicy brodawek sutkowych. Objawy zapalenia brodawki sutkowej mogą obejmować zaczerwienienie, obrzęk, ból, pieczenie, swędzenie oraz wydzielanie z brodawki sutkowej.
Pozapołogowe zapalenie sutka może być wywołane urazami mechanicznymi, zakażeniem bakteryjnym, a nawet nowotworem. Może również wynikać z zaburzeń funkcjonowania układu hormonalnego takich jak np. hiperprolaktynemia, czy zaburzenia związane z funkcjonowaniem gruczołu tarczycy. Pozapołogowe zapalenie sutka występuje najczęściej około 30 roku życia oraz między 50 a 60 rokiem życia. Najczęstszymi objawami są ból oraz zaczerwienienie okolic otoczki, wyciek, wciągnięcie brodawki, a także guzy lub ropień. Do zapalenia dochodzi wskutek operacji piersi oraz w wyniku noszenia implantów silikonowych. Czynnikiem ryzyka jest także palenie papierosów.
Wprowadzenie patogennej mikroflory do brodawki sutkowej może nastąpić na dwa sposoby: poprzez uszkodzony nabłonek (egzogennie) oraz z ognisk przewlekłego zakażenia (endogennie). Drobnoustroje penetrują szczeliny międzykomórkowe, naczynia limfatyczne, a następnie rozprzestrzeniają się do głębszych tkanek, takich jak warstwy mięśni gładkich, przewodów mlecznych, gruczołów łojowych i potowych. W odpowiedzi na rozprzestrzenianie się patogenów, organizm reaguje objawami miejscowymi i ogólnymi.
Reakcja miejscowa polega na zmianie ukrwienia brodawki sutkowej. Na początku występuje przekrwienie tętnicze, a następnie rozwija się zastój żylny. To prowadzi do powstania obrzęku, zakrzepów krwi, bólu, miejscowego wzrostu temperatury oraz wydzielania surowiczej lub ropnej wydzieliny z sutka. Wysięk płynu do przestrzeni międzykomórkowej nabłonka kanałów mlecznych wynika ze zwiększenia przepuszczalności ściany naczyniowej.
Ogólna reakcja organizmu objawia się symptomami zatrucia i zależy od zjadliwości patogenów, stężenia uwalnianych przez nie toksyn i produktów rozpadu tkanek, a także nasilenia odporności organizmu.
Zapalenie gruczołów sutkowych to stan zapalny tkanki piersi, który może prowadzić do zaczerwienienia, obrzęku, bólu oraz gorączki. Zapalenie gruczołów sutkowych jest szczególnie powszechne u matek karmiących piersią, ale może również wystąpić u niekarmiących kobiet oraz u mężczyzn. Zapalenie sutka u mężczyzn to stan zapalny tkanki piersiowej u mężczyzny, który może być spowodowany przez infekcje, urazy, stany zapalne lub nawet nowotwory. Chociaż jest rzadsze niż u kobiet, może wystąpić i wymagać konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniego leczenia. Objawy zapalenia sutka u mężczyzn obejmują zaczerwienienie, obrzęk, ból, swędzenie, pieczenie, wydzielina z sutka, zmiany skórne, uczucie ciepła w dotyku oraz możliwe powiększenie piersi w przypadku ginekomastii. Ginekomastia (inna nazwa to przerost sutka u mężczyzn) jest powiększeniem się sutka u mężczyzny.
Przyczyny zapalenia brodawki sutkowej mogą być różnorodne. Oto kilka najczęstszych przyczyn tego stanu:
-
Infekcje bakteryjne bakterie, takie jak Staphylococcus aureus, mogą infekować brodawkę sutkową, prowadząc do stanu zapalnego.
-
Infekcje grzybicze grzyby, takie jak Candida, mogą również powodować infekcje brodawek sutkowych. Grzybica może być szczególnie częsta u matek karmiących piersią.
-
Podrażnienia lub alergie nadmierna ekspozycja na chemikalia, takie jak mydła, detergentów czy kosmetyków, może prowadzić do podrażnień i reakcji alergicznych, powodując zapalenie brodawki sutkowej.
-
Urazy brodawki sutkowej, na przykład spowodowane nieprawidłowym laktacją, zbyt ciasnym biustonoszem czy uszkodzeniem mechanicznym, mogą prowadzić do zapalenia.
-
Atopowe zapalenie skóry (egzema) jest to przewlekłe schorzenie skóry, które może prowadzić do zapalenia brodawki sutkowej.
-
Łuszczyca choroba skóry, która może również prowadzić do zapalenia brodawki sutkowej, zwłaszcza w przypadku łuszczycy odwróconej.
-
Choroba Pageta, brodawki sutkowej, piersi jest to rzadka postać raka sutka, która może powodować objawy przypominające zapalenie brodawki sutkowej.
-
Również inne schorzenia dermatologiczne mogą prowadzić do zapalenia brodawki sutkowej.