Zapalenie błony śluzowej żołądka u dzieci objawy leczenie

Zapalenie błony śluzowej żołądka u dzieci
Choroba

 

Zapalenie błony śluzowej żołądka jest jednym z najczęstszych schorzeń przewodu pokarmowego u dzieci. Może mieć charakter ostry lub przewlekły, przy czym ostra forma jest wyleczalna, podczas gdy przewlekła nie. Przyczyną zapalenia błony śluzowej żołądka jest zazwyczaj duża ilość bakterii Helicobacter pylori lub innych mikroorganizmów. Błędy w żywieniu oraz inne schorzenia somatyczne mogą pogarszać przebieg choroby i prowadzić do jej przewlekłości. Właściwe rozpoznanie objawów zapalenia błony śluzowej żołądka i skonsultowanie się z lekarzem w odpowiednim czasie jest istotne.

Zapalenie błony śluzowej żołądka to choroba charakteryzująca się stanem zapalnym błony śluzowej w żołądku. Jest to jedno z najczęstszych schorzeń przewodu pokarmowego spotykanych w praktyce pediatrycznej. Szacuje się, że około 10-20% dzieci na świecie cierpi na przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, najczęściej dotykające nastolatków.

Klasyfikacja zapalenia żołądka obejmuje formy ostre i przewlekłe. Obie różnią się pod względem czasu trwania, przebiegu, przyczyn i objawów. Ostre zapalenie błony śluzowej żołądka może być wyleczone, natomiast przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka można jedynie kontrolować poprzez odpowiednie odżywianie i leczenie, co pozwala osiągnąć stabilną remisję objawów.

Ostre zapalenie błony śluzowej żołądka jest spowodowane nagłym działaniem silnego czynnika drażniącego, który dostaje się do żołądka i prowadzi do stanu zapalnego błony śluzowej.

Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka to choroba, w której dochodzi do stopniowego zapalenia błony śluzowej żołądka i postępującej atrofii (zmniejszenia wielkości i masy narządu lub tkanek oraz osłabienie lub ustanie ich funkcji) gruczołów żołądkowych, co prowadzi do pogorszenia funkcjonowania żołądka. Często towarzyszy temu zapalenie błony śluzowej dwunastnicy. Kombinację zapalenia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy nazywamy zapaleniem żołądka i dwunastnicy.

Przyczyny przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka mogą obejmować:

  • Przyczyny pierwotne (egzogenne), gdy jest to samodzielna choroba.

  • Przyczyny wtórne (endogenne), gdy jest to jedno z objawów innych schorzeń somatycznych.

Pod względem lokalizacji wyróżniamy:

  • Zapalenie ogniskowe (podstawowe), które dotyczy głównie dna żołądka.

  • Zapalenie rozległe, które obejmuje większość lub cały żołądek (pangastritis).

  • Zapalenie żołądka i dwunastnicy, które powoduje jednoczesne zapalenie tych dwóch narządów.

Ze względu na przebieg możemy wyróżnić:

  • Zapalenie utajone (bezobjawowe).

  • Zapalenie ciągłe (zawsze towarzyszą objawy).

  • Zapalenie nawracające, z okresami zaostrzeń i remisji.

Z podziałem na etapy (fazy) procesu zapalnego:

  • Faza zaostrzenia (ciężkie objawy).

  • Faza niepełnej remisji klinicznej (łagodne objawy, ale w badaniu endoskopowym stwierdza się zapalenie żołądka).

  • Faza remisji klinicznej (brak objawów, ale w badaniu endoskopowym obserwuje się stan zapalny błony śluzowej).

  • Faza remisji klinicznej i endoskopowej (brak objawów, brak cech stanu zapalnego w badaniu instrumentalnym).

W zależności od zmian w błonie śluzowej możemy wyróżnić:

  • Zmiany powierzchowne (bez atrofii).

  • Zmiany hipertroficzne (z grubszą błoną śluzową, powstawaniem cyst i polipów).

  • Zmiany krwotoczne (skłonność do krwawienia ze ścian żołądka).

  • Zmiany erozyjne (ze względu na powstawanie wrzodów żołądka).

  • Zmiany subatroficzne (powolne, małoogniskowe zanikanie).

  • Zmiany atroficzne.

  • Zmiany mieszane.

Zapalenie błony śluzowej żołądka u dzieci główne przyczyny to:

  • Niewłaściwa dieta, obejmująca spożywanie fast foodów, frytek, słodkich napojów gazowanych, pikantnych i tłustych potraw, wędlin oraz długie przerwy między posiłkami. Duże porcje, zepsute lub nieświeże jedzenie oraz zatrucia również mogą przyczyniać się do zapalenia.

  • Czynniki psychiczne i psycho-emocjonalne, takie jak przeciążenie emocjonalne.

  • Przeciążenie fizyczne lub brak aktywności fizycznej, czyli hipodynamia, które zakłócają procesy krążenia w organizmie oraz zaburzają mechanizmy ochronne i wydzielnicze w żołądku.

  • Zakażenie bakterią Helicobacter pylori w warunkach wysokiej kwasowości.

  • Reakcje infekcyjno-toksyczne oraz ogólnoustrojowe reakcje autoimmunologiczne-alergiczne, które mogą prowadzić do zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka.

 

Zapalenie błony śluzowej żołądka u dzieci objawy

Ogólne objawy zapalenia błony śluzowej żołądka u dziecka mogą obejmować:

  • Uczucie ciężkości i dyskomfortu w żołądku, z bólem lub bez niego.

  • Ból w nadbrzuszu, który może mieć różne nasilenie, zależne od progu bólu dziecka oraz stopnia zapalenia.

  • Zmniejszony apetyt lub całkowita utrata chęci do jedzenia.

  • Zgaga, która nasila się podczas wysiłku i schylania, może promieniować wzdłuż przełyku.

  • Odbijanie pokarmu lub powietrza, którym może towarzyszyć nieprzyjemny zapach.

  • Wzdęcia, zaparcia, niedobory witamin i inne zaburzenia trawienia.

  • Mdłości.

  • Wymioty.

  • Bolesność przy sondowaniu okolicy żołądka.

  • Bladość skóry, obecność białej lub szarej płytki na języku (objawy pośrednie).

Objawy przewlekłego zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci mogą obejmować:

  • Uczucie ciężkości w żołądku.

  • Zaburzenia trawienne.

  • Niedokrwistość.

  • Niedobory witamin w organizmie.

Objawy ostrego zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci mogą obejmować:

  • Wymioty (w przypadku długotrwałego trwania, może wystąpić senność).

  • Ciągły ból.

  • Ogólny złe samopoczucie.

Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka może manifestować się poprzez:

  • Ból.

  • Kwaśne odbijanie.

  • Zgagę.

  • Ból w żołądku.

  • Zaburzenia żołądkowe.

 

Zapalenie błony śluzowej żołądka u dzieci rozpoznanie

Leczenie zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci jest prowadzone przez gastroenterologa dziecięcego. Jednak na początku pacjenci zwracają się do pediatry, który przeprowadza badania i skierowuje dziecko do specjalisty.

Podczas wizyty u gastroenterologa przeprowadza się wywiad z dzieckiem i rodzicami, aby dokładniej zrozumieć dolegliwości pacjenta. Oprócz oceny zgromadzonych informacji, lekarz przeprowadza badanie fizykalne i identyfikuje dodatkowe objawy zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci, takie jak:

  • Umiarkowany ból przy badaniu palpacyjnym w okolicy nadbrzusza (górna część brzucha).

  • Obecność białego nalotu na języku.

  • Wzdęcia.

  • Wrażenie dudnienia i "transfuzji" w jamie brzusznej.

Dodatkowe metody diagnostyczne stosowane w przypadku zapalenia żołądka to:

  • Pełna morfologia krwi, która może ujawnić objawy stanu zapalnego, takie jak leukocytoza (zwiększona liczba leukocytów) i podwyższony wskaźnik OB (odczyn biernackiego).

  • Badanie biochemiczne krwi, które pozwala ocenić funkcję innych narządów.

  • Badanie kału, służący do wykrycia tłuszczu w kale, strawionych włókien mięśniowych oraz obecności krwi utajonej.

  • Fibrogastroduodenoskopia (FGDS), czyli badanie wizualne błony śluzowej żołądka. W przypadku konieczności, może zostać wykonana biopsja w celu badania histologicznego. Analiza biomateriału pozwala na określenie charakteru komórek (nowotworowe lub nie).

  • Frakcyjne badanie treści żołądkowej, które polega na sztucznym podrażnieniu gruczołów żołądkowych lekami, a następnie ocenie ilości wytwarzanych przez nie enzymów, poziomu kwasu solnego oraz pH (kwasowości). Pozwala to wnioskować o funkcjach wydzielniczych, kwasotwórczych i enzymatycznych żołądka.

  • Radiografia żołądka, która umożliwia ocenę zmian w reliefie błony śluzowej żołądka oraz jego funkcji motorycznej.

  • Elektrogastrografia, która służy do badania aktywności mięśniowej żołądka, czyli jego ruchliwości.

 

Zapalenie błony śluzowej żołądka u dzieci leczenie

W przypadku ostrego zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci zaleca się:

  • Pozostawanie w łóżku i odpoczynek przez 8-12 godzin.

  • Wstrzymanie jedzenia na ten okres lub, w razie konieczności, płukanie żołądka oraz podanie oczyszczającej lewatywy.

  • Dzieci z ostrym zapaleniem błony śluzowej żołądka powinny spożywać dużo płynów w małych ilościach w celu zapobieżenia odwodnieniu. W celu złagodzenia wymiotów i zapobieżenia refluksowi, stosuje się prokinetyki. W przypadku silnego bólu stosuje się leki przeciwskurczowe oraz środki zobojętniające sok żołądkowy.

W przypadku toksyczno-zakaźnego zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci, stosuje się antybiotyki, enzymy (pankreatynę) oraz adsorbenty. W przypadku odwodnienia konieczna jest terapia infuzyjna. Po 12 godzinach dziecko może rozpocząć spożywanie ułamkowych posiłków o odpowiedniej wartości dietetycznej, takich jak niskotłuszczowe buliony, zupy o konsystencji śluzowatej, puree ziemniaczane, płatki zbożowe i galaretki. Stopniowo można poszerzać menu i przechodzić do spożywania posiłków z reszty rodziny, wyłączając pikantne, wędzone, smażone i ciężkostrawne potrawy. W przypadku podejrzenia zapalenia błony śluzowej żołądka u dziecka lub perforacji żołądka może być konieczne leczenie chirurgiczne.

Kompleksowe podejście terapeutyczne dla dzieci z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka obejmuje ścisłe przestrzeganie reżimu medycznego i ochronnego, odpowiednią dietę, farmakoterapię, fizjoterapię oraz leczenie uzdrowiskowe.

Terapia dietetyczna przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci opiera się na zasadach oszczędzania mechanicznego, chemicznego i termicznego oraz spożywaniu ułamkowych posiłków w częstych odstępach czasu (7-8 razy dziennie).

W przypadku niedokwaśnego zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci, zaleca się podawanie roztworu kwasu solnego z pepsyną 10-20 minut przed posiłkiem.

Przy zwiększonej kwasowości żołądka przepisuje się leki zobojętniające sok żołądkowy. W przypadku zakażenia bakterią Helicobacter pylori u dzieci z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka stosuje się różne schematy leczenia, w tym antybiotyki, pochodne nitroimidazolu (nifuratel, furazolidon), koloidalne sole bizmutu oraz inhibitory pompy protonowej. Dodatkowo, probiotyki (lakto- i bifidobakterie) mogą być również przepisane. Czas trwania leczenia przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci zależy od ciężkości procesu, nasilenia objawów oraz obecności H. pylori i wynosi około 3-4 tygodni.

Leczenie rehabilitacyjne przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci obejmuje fizjoterapię (elektroforezę z wapniem, bromem, prądami diadynamicznymi, hydroterapię, akupunkturę), picie wody mineralnej oraz leczenie uzdrowiskowe po 3 miesiącach od remisji klinicznej.

Dzieci z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka powinny być regularnie kontrolowane przez gastroenterologa dziecięcego przez co najmniej 3 lata. Aby zapobiegać nawrotom zapalenia, zaleca się powtarzanie cykli leczenia profilaktycznego 2 razy w roku. Gastroskopia, wraz z kontrolą eradykacji H. pylori, powinna być przeprowadzana raz w roku.

 

Zapalenie błony śluzowej żołądka u dzieci rokowanie

W większości przypadków, przy odpowiednim leczeniu, ostre zapalenie błony śluzowej żołądka u dzieci może całkowicie wyzdrowieć. Jednak czasami proces zapalny może przekształcić się w przewlekłe zapalenie, które może prowadzić do rozwoju zapalenia żołądka i dwunastnicy, zapalenia trzustki, zapalenia pęcherzyka żółciowego oraz zapalenia jelita grubego. Jeśli przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka pozostaje nieleczone, istnieje ryzyko powstania wrzodów żołądka.

Profilaktyka zapalenia błony śluzowej żołądka u dzieci polega na przestrzeganiu zasad racjonalnego żywienia, odpowiednich dla wieku dziecka, oraz terminowym leczeniu chorób przewodu pokarmowego. Ważne jest także utrzymanie higieny jamy ustnej i gardła w celu zapobiegania przewlekłemu zakażeniu.

Regularne badania kontrolne u pediatry oraz gastroenterologa dziecięcego mogą pomóc w wykryciu wczesnych objawów zapalenia błony śluzowej żołądka i podjęciu odpowiedniego leczenia. W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem, aby zdiagnozować i leczyć choroby przewodu pokarmowego w odpowiednim czasie.

 

Katalog chorób