Zanik trzustki inne nazwy atrofia trzustki, trzustka zanikowa, trzustka atroficzna to choroba układu hormonalnego, w której występuje jej znaczny spadek, zagęszczenie struktury zaburzenia narządu trzustki. W przypadku atrofia trzustki masa gruczołu zmniejsza się prawie 2 razy, przyczyniają się do tego zarówno zmiany związane z wiekiem, jak i inne stany chorobowe.
Atrofia trzustki to stan chorobowy, w którym ten narząd zmniejsza się. Na tle zachodzących zmian zanikowych produkcja nie tylko enzymów trawiennych jest zahamowana, ale także funkcja wewnątrzwydzielnicza, co pociąga za sobą produkcję insuliny i glukagonu. Ogólnie rzecz biorąc, przy szybkim leczeniu taka choroba ma korzystne rokowanie i nie powoduje poważnego uszczerbku, na jakości życia pacjenta. W przeciwnym razie istnieje możliwość rozwoju zagrażających życiu stanów hiperglikemicznych.
Normalnie objętość trzustki u osoby dorosłej wynosi od osiemdziesięciu do dziewięćdziesięciu gramów. Jeśli zachodzą w nim procesy zanikowe, objętość tego narządu może spaść do czterdziestu gramów lub mniej. Obecnie nie ma dokładnych informacji na temat rozpowszechnienia tej choroby wśród populacji. Wiąże się to bezpośrednio z faktem, że często ma charakter fizjologiczny. Innymi słowy, objętość narządu zmniejsza się w wyniku starzenia. Warto jednak zauważyć, że objawy kliniczne związane z tym zaburzeniem będą wyrażane znacznie mniej intensywnie niż z jego chorobowy charakterem.
Zanikowi trzustki towarzyszy nie tylko zmniejszenie jej objętości, ale także zastąpienie prawidłowych tkanek ogniskami tkanki łącznej. W przypadku, gdy tkanka łączna rośnie wokół zrazików, mówimy o stwardnieniu okołozrazikowym. Jeśli ta choroba objawia się zmianami rozlanymi, ustala się jej wariant wewnątrzzrazikowy.
Jako osobna jednostka nozologiczna renderowano taki stan, jak lipomatoza. Towarzyszą mu nie do końca typowe zmiany morfologiczne. Innymi słowy, narząd nie tylko nie zmniejsza się, ale nawet nieznacznie się powiększa. Jednak podczas badania można stwierdzić, że większość gruczołu jest zastąpiona tkanką tłuszczową. Z reguły w tym stanie trzustka nadal pełni swoją funkcję hormonalną.
Najczęściej zmiany zanikowe rozwijają się na tle długotrwałej reakcji zapalnej. Tutaj mamy na myśli przewlekłe zapalenie trzustki. Jak wiadomo, przewlekłe zapalenie trzustki może być wynikiem ostrego zapalenia, kamicy żółciowej, nadmiernego spożycia alkoholu i tak dalej. Przyjmowanie substancji toksycznych do organizmu, różne zaburzenia autoimmunologiczne, niekontrolowane stosowanie niektórych rodzajów leków, takich jak glikokortykosteroidy, predyspozycje dziedziczne - wszystko to zwiększa prawdopodobieństwo przewlekłego procesu zapalnego.
Ponadto trzustka często ulega zanikowi na tle istniejącej cukrzycy, która nie została skorygowana medycznie. Charakterystycznym punktem tego stanu jest to, że ten narząd jest bardzo zmniejszony, do dwudziestu gramów i mniej. Podczas badania można stwierdzić, że tkanka włóknista rozrosła się w sposób rozproszony, a komórki gruczołowe obumarły.
Znacznie rzadziej ten stan chorobowy wiąże się z chorobami, takimi jak twardzina układowa, marskość wątroby, a nawet guzy o różnej lokalizacji.
Istnieje kilka przyczyn powstania trzustki atroficznej. Może to być naturalny fizjologiczny proces starzenia, w którym trzustka jest wyczerpana. Trzustka zanikowa może również rozwijać się na tle innych stanów chorobowych, które występują przez długi czas, w tym:
-
Przewlekłe zapalenie trzustki;
-
Cukrzyca;
-
Marskość wątroby;
-
Nowotwory;
-
Twardzina układowa;
-
Lipomatoza trzustki inna nazwa stłuszczenie. Występowanie tłuszczu w organach wewnętrznych w niewielkich ilościach jest zjawiskiem fizjologicznym występującym u zdrowych osób. Jednakże niektóre czynniki predysponują do wystąpienia patologicznego zjawiska zwanego lipomatozą trzustki i należy do nich starszy wiek, otyłość, zespół metaboliczny, zaburzenia hormonalne, AIDS, niektóre leki i choroby genetyczne jak np. mukowiscydoza czy zespół Shwachmana i Diamonda;
-
Kamica żółciowa;
-
Choroby somatyczn.
Zanik trzustki może być wywołana przez częste picie alkoholu, niezdrową dietę, infekcje.