Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit objawy leczenie

Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit
Choroba

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit to choroba zapalna błony śluzowej żołądka i jelit, która wynika z różnych czynników i objawia się zaburzeniami w układzie pokarmowym. Istnieją dwie główne formy tej patologii: ostra i przewlekła, które różnią się przyczynami, objawami klinicznymi i metodami leczenia.

Według statystyk, ponad 50% dzieci w wieku szkolnym i dorosłych cierpi na przewlekłe zapalenie żołądka i jelit. Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit jest powiązane z częstymi zmianami w szczepach mikroorganizmów, niezdrowymi nawykami, niezdrowym stylem życia, częstym samoleczeniem, co prowadzi do wzrostu oporności mikroorganizmów na leki oraz nasilenia procesów chorobowych.

Przewód pokarmowy, odpowiedzialny za przetwarzanie żywności i dostarczanie składników odżywczych do krwi, skupia główną funkcję na żołądku i jelitach. Te narządy są wrażliwe nie tylko na rodzaj spożywanej żywności, ale również na zmiany w homeostazie, mikroflorze, penetrację czynników zakaźnych i alergenów. Narażenie na niekorzystne czynniki prowadzi do problemów trawienia oraz rozwoju patologii zapalnych. Jednym z najczęstszych schorzeń dotykających przewodu pokarmowego jest nieżyt żołądkowo-jelitowy, czyli synchroniczne zapalenie dwóch sąsiadujących odcinków układu pokarmowego - żołądka i jelita cienkiego.

Głównym czynnikiem patogenetycznym ostrego zapalenia przewodu pokarmowego jest infekcja mikroorganizmami chorobotwórczymi. Typowe patogeny obejmują:

  • Wirusy RNA, takie jak enterowirusy, astrowirusy, rotawirusy, norowirusy i adenowirusy. U dzieci często występuje infekcja rotawirusowa, która potocznie nazywana jest "grypą jelitową".

  • Bakterie, w tym shigella powodująca czerwonkę bakteryjną, salmonella oraz patogenne serotypy Escherichia coli.

  • Proste pasożyty, takie jak giardia jelitowa, cryptosporidium i ameba.

Patogenna flora dostaje się do przewodu pokarmowego przez spożywanie surowych owoców, warzyw, jagód, produktów mlecznych niskiej jakości oraz zanieczyszczonej wody. U dzieci często dochodzi do zakażenia poprzez brudne zabawki i przedmioty osobiste. W przypadku wirusów, dodatkową drogą zakażenia jest droga powietrzna przy bliskim kontakcie z chorym. Do grupy ryzyka należą podróżujący, dzieci oraz osoby z osłabionym układem odpornościowym.

Prawdopodobieństwo ostrego przebiegu choroby wzrasta w przypadku:

  • Przewlekłych patologii trzustki, takich jak zapalenie trzustki, mukowiscydoza, martwica trzustki oraz guzy głowy trzustki.

  • Niestabilnego składu soku żołądkowego, charakteryzującego się niekontrolowanym spadkiem lub wzrostem kwasowości.

  • Nieprawidłowej równowagi mikroflory jelitowej (dysbioza).

Przewlekłe zakaźne zapalenie żołądka i jelit często jest spowodowane przez Gram-ujemną bakterię Helicobacter pylori. Bakterie te syntetyzują enzymy ureazy, które rozkładają mocznik na amoniak i dwutlenek węgla. Dzięki temu bakterie neutralizują kwas solny i mogą swobodnie się rozmnażać, powodując przewlekłe stany zapalne błony śluzowej żołądka i jelit. Przebieg choroby charakteryzuje się cyklicznymi fazami zaostrzeń, częściowej remisji i remisji.

Niezakaźne przyczyny zapalenia żołądka i jelit mogą wynikać z częstego lub długotrwałego spożywania alkoholu, ostrej przyprawności w diecie oraz stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Zapalenie niezakaźne charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem z objawami zaburzeń trawiennych, które nasilają się w okresach zaostrzeń.

Rzadką postacią choroby jest zapalna reakcja alergiczna błony śluzowej na pokarmy, na które pacjent wykazuje nadwrażliwość.

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit objawy

Objawy kliniczne przewlekłego zapalenia żołądka i jelit są podobne do innych patologicznych stanów układu pokarmowego. Pierwszym objawem, który występuje u pacjentów, jest silny ból w jamie brzusznej, pojawiający się 1-2 godziny po posiłku. Ruchy ciała lub chodzenie nasilają ten ból, dlatego wielu pacjentów przyjmuje wymuszoną pozycję.

Dysfunkcja przewodu pokarmowego w przypadku przewlekłego zapalenia żołądka i jelit objawia się objawami dyspeptycznymi, takimi jak nudności, wymioty i częste luźne stolce. Wymioty występują po każdym posiłku, a stolce są nieprzyjemne i zawierają niestrawiony pokarm. Utrzymująca się biegunka i wymioty mogą prowadzić do odwodnienia pacjenta (suche usta, skóra itp.) oraz gwałtownej utraty masy ciała. Często pacjenci skarżą się również na uczucie ciężkości w jamie brzusznej i nadmierne gromadzenie się gazów (wzdęcia).

Naruszenie wchłaniania składników odżywczych, pierwiastków śladowych i witamin objawia się zmianami w stanie skóry, łamliwością włosów i paznokci - co często prowadzi do pojawienia się innych dolegliwości, pogarszając samopoczucie pacjenta. Niedokrwistość jest jednym z charakterystycznych towarzyszy przewlekłego zapalenia żołądka i jelit. Stopniowo nasilają się również objawy ogólnego zatrucia organizmu: osłabienie, zwiększone zmęczenie, drażliwość, zawroty głowy, bezsenność, obniżona wydajność oraz wzrost temperatury ciała do 40 stopni.

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit rozpoznanie

W diagnostyce nieżytów żołądkowo-jelitowych istotne jest ustalenie związku między wystąpieniem objawów u pacjenta a spożyciem nieświeżego pokarmu lub spożyciem bieżącej wody, kontaktem z pacjentem zakaźnym, spożyciem alkoholu lub stosowaniem drażniących substancji jelitowych.

Można przeprowadzić następujące testy:

  • Badanie immunologiczne kału w celu określenia możliwej natury zakaźnej choroby. Poszukiwanie antygenów mikroorganizmów lub przeciwciał przeciwko nim odbywa się za pomocą różnych reakcji immunologicznych.

  • Badanie kału metodą PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy), które ma na celu wykrycie materiału genetycznego mikroorganizmów (DNA, RNA). Jest to najbardziej czuły test diagnostyczny.

  • Badanie bakteriologiczne kału, które ma na celu identyfikację drobnoustroju odpowiedzialnego za chorobę (poprzez umieszczenie próbki kału na odpowiednich pożywkach). Wadą tej metody jest długi czas oczekiwania na wyniki (10-14 dni), jednak po wzroście patogenu można od razu określić jego wrażliwość na antybiotyki i wybrać odpowiednią strategię leczenia.

  • Badanie funkcji trawienia pokarmu. W przypadku zapalenia żołądka i jelit możliwe jest zwiększenie niektórych składników badania, zmiana charakteru i koloru stolca, obecność niestrawionego pokarmu, śluzu, a czasem krwi.

We krwi można ocenić:

  • Elektrolity (potas, sód, chlor) w celu identyfikacji ewentualnych zaburzeń równowagi elektrolitowej i objawów odwodnienia.

  • Kreatynina, której poziom może wzrosnąć w przypadku utraty płynów związanej z obciążeniem nerek.

  • Ogólne badanie krwi, gdzie wzrost eozynofili może wskazywać na obecność pasożytów, a wzrost leukocytów sugeruje proces zakaźny.

Dodatkowo wykonuje się USG jamy brzusznej narządów jamy brzusznej. Czasami przeprowadza się również specjalne testy w celu wykluczenia alergicznego charakteru zapalenia żołądka i jelit.

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit leczenie

Gdy pojawią się pierwsze objawy, ważne jest natychmiastowe skonsultowanie się z lekarzem w celu ustalenia trafnej diagnozy i przepisania odpowiedniego leczenia. Samoleczenie może znacznie pogorszyć stan i prowadzić do poważnych konsekwencji. Postępowanie terapeutyczne w przypadku przewlekłego zapalenia żołądka i jelit zależy od poziomu kwasowości soku żołądkowego oraz przyczyny choroby. Leczenie prowadzone jest zwykle w warunkach stacjonarnych, na oddziale gastroenterologii.

Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest ustalenie przyczyny procesu zapalnego oraz zahamowanie agresywnego działania czynników niezakaźnych i mikroorganizmów. W przypadku wykrycia infekcji, szczególnie Helicobacter pylori, zalecane jest stosowanie antybiotyków. Aby wzmocnić efekt terapii, ważne jest również rezygnacja z niezdrowych nawyków, stosowanie specjalnej diety, zwiększenie spożycia płynów oraz unikanie innych leków. Dieta powinna być odpowiednio zbilansowana, z wystarczającą ilością białka, lekkostrawnych tłuszczów, oraz unikaniem pokarmów bogatych w błonnik.

W przypadku wzrostu kwasowości żołądka, lekarz może przepisać leki zobojętniające sok żołądkowy oraz inhibitory pompy protonowej. W przypadku obniżonej kwasowości, zalecane jest stosowanie naturalnych soków żołądkowych, enzymów oraz preparatów naprawczych. Ważne jest również przepisanie leków przywracających prawidłową mikroflorę jelitową, takich jak probiotyki, prebiotyki i eubiotyki, oraz suplementacja witamin.

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit rokowanie zapobieganie

Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit wymaga obowiązkowej hospitalizacji pacjenta oraz regularnej obserwacji. Terminowe i odpowiednie leczenie, ściśle przestrzegana dieta mogą przynieść szybkie pożądane rezultaty. Ogólnie prognoza jest korzystna, chociaż w przypadku ciężkich postaci choroby, towarzyszącego ciężkiego zatrucia i odwodnienia, istnieje ryzyko zgonu.

Nie istnieje określona profilaktyka przewlekłego zapalenia żołądka i jelit. Jednak istnieją pewne środki, które mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania i wystąpienia zaostrzeń. Należy dokładnie myć ręce przed jedzeniem, kontrolować daty ważności produktów spożywczych, ograniczać stosowanie leków, unikać samoleczenia, przestrzegać zdrowej diety, zapewnić odpowiednią równowagę między pracą a odpoczynkiem oraz całkowicie wyeliminować złe nawyki. Przestrzeganie tych zasad może pomóc w zmniejszeniu ryzyka zachorowania i utrzymaniu zdrowego układu pokarmowego.

 

Katalog chorób