Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy objawy leczenie

Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy
Choroba

 

Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka jest chorobą, która charakteryzuje się przewlekłym stanem zapalnym błony śluzowej żołądka, powodując stopniowy zanik (zmniejszenie narządu i liczby komórek), a także zaburzenia funkcji wydzielniczej (produkcja soku żołądkowego), ruchowej i hormonalnej (produkcja hormonów) funkcji żołądka. Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy jest jedną z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego u dzieci, młodzieży i dorosłych. Z każdym rokiem wzrasta częstotliwość wykrywania tej choroby. Według współczesnych obserwacji, co trzecie dziecko cierpi na objawy przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy w takim czy innym stopniu. Występuje u dzieci w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieżowym.

Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy to stan, w którym błona śluzowa żołądka i dwunastnicy jest przewlekle zapalona.

Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy to tzw. stany kwaśno-zależne, które rozwijają się w wyniku braku równowagi między czynnikami ochronnymi a agresywnymi dla błony śluzowej żołądka i dwunastnicy.

Jednym z takich czynników agresji jest infekcja Helicobacter pylori. Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka jest najczęstszą chorobą układu pokarmowego i w większości przypadków występuje przed lub towarzyszy poważnym schorzeniom, takim jak wrzody żołądka i rak żołądka.

Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy może mieć zarówno przyczyny wewnętrzne (endogenne), jak i zewnętrzne (egzogenne). Przyczyny wewnętrzne obejmują różne choroby układu pokarmowego, takie jak nadmierna kwasowość żołądka, zmniejszona produkcja śluzu, zaburzenia procesów naprawczych oraz hormonalna regulacja trawienia. Dodatkowo, uszkodzenia wątroby, trzustki i zaburzenia endokrynologiczne mogą przyczyniać się do rozwoju przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy. W przypadku wtórnego przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy, często występują:

  • Przewlekłe zapalenie żołądka

  • Wrzody żołądka i dwunastnicy

  • Zapalenie trzustki

  • Zapalenie wątroby

  • Choroby pasożytnicze i alergiczne

  • Choroby układu sercowo-naczyniowego

  • Przewlekła niewydolność nerek

Przyczyny zewnętrzne przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy obejmują spożywanie zbyt ostrych, zimnych lub gorących potraw, dużą ilość żywności zawierającej barwniki, konserwanty i pestycydy, a także nadmierne spożycie alkoholu, kawy i herbaty. Dodatkowo, zakażenie bakterią H. pylori jest również czynnikiem ryzyka rozwoju tej choroby.

Przyczyny rozwoju przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy u dzieci są wieloczynnikowe, co oznacza, że wynikają z wpływu kilku czynników chorobowych. Najczęstsze przyczyny to:

  • Zakażenie bakterią Helicobacter pylori (odpowiedzialne za 2 na 3 przypadki choroby).

  • Narażenie na inne czynniki zakaźne, takie jak enterowirusy, wirusy opryszczki itp.

  • Czynniki dziedziczne.

  • Skomplikowany przebieg ciąży i/lub porodu.

  • Skłonność do reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, nietolerancja pokarmowa, atopowe zapalenie skóry.

  • Choroby innych narządów układu pokarmowego, takie jak zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie jelit, dysbioza.

  • Choroby endokrynologiczne, takie jak cukrzyca, niewydolność nadnerczy.

  • Przewlekłe ogniska infekcji w organizmie, takie jak zapalenie migdałków, próchnica itp.

  • Infekcje pasożytnicze, takie jak lamblioza, glistnica i inne.

  • Niezdrowa dieta, brak regularności w spożywaniu posiłków, nadużywanie pokarmów drażniących błonę śluzową przewodu pokarmowego itp.

  • Zażywanie niektórych leków, takich jak leki przeciwgorączkowe, glikokortykosteroidy, niektóre antybiotyki.

Ważnym czynnikiem w patogenezie przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy u dzieci jest stres psychoemocjonalny, szczególnie silny w okresie szkolnym. To powoduje wzrost częstości zaostrzeń u dzieci w wieku szkolnym.

W powstaniu przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy kluczową rolę odgrywa rozprzestrzenianie się procesu zapalnego wywołanego przez zakażenie Helicobacter pylori z błony śluzowej żołądka do dwunastnicy. Połączenie tych czynników etiologicznych prowadzi do zwiększonego wydzielania kwasu solnego w żołądku, zaburzeń funkcji motorycznych i ewakuacyjnych przewodu pokarmowego, a także zmniejszenia szybkości tworzenia wodorowęglanów w trzustce.

W przypadku przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka dochodzi do metaplazji, czyli przekształcenia błony śluzowej żołądka w nabłonek dwunastnicy. Następnie te metaplastyczne obszary są narażone na uszkodzenia przez kwasowy sok żołądkowy, co prowadzi do wyraźnego rozwoju procesu zapalnego.

Rozwój przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy w przypadku chorób układu sercowo-naczyniowego wynika z niedotlenienia i uszkodzenia ściany dwunastnicy. W przypadku przewlekłej niewydolności nerek duże ilości azotowych substancji odpadowych są uwalniane przez błonę śluzową jelit, co powoduje jej uszkodzenie.

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy objawy

Obraz kliniczny przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy jest różnorodny, jednak najczęściej występuje dyskomfort w okolicy nadbrzusza, uczucie ciężkości i pełności w żołądku. Charakterystyczne są również bóle spazmatyczne, łukowate, które pojawiają się około 1-1,5 godziny po posiłku.

Często występują również objawy dyspeptyczne, takie jak nudności, wymioty, zgaga oraz odbijanie się kwasem. Stolec może być niestabilny, naprzemiennie występują biegunka i zaparcia. Jednym z patognomonicznych objawów przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy jest żółtawo-brązowy nalot na języku oraz odciski zębów na jego bocznych powierzchniach. Pacjenci mogą również odczuwać nieświeży oddech. Zaburzenia autonomiczne, takie jak bladość, nadmierne pocenie się, zmęczenie, drażliwość i zaburzenia snu, są również typowe. Palpacyjne uciskanie okolicy nadbrzusza może powodować umiarkowany ból.

Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy charakteryzuje się naprzemiennymi okresami zaostrzeń (zwykle jesienno-zimowych) i remisji. Nasilenie objawów w okresie zaostrzenia jest zwykle spowodowane nasileniem bólu, objawami dyspeptycznymi i innymi objawami choroby. Okres zaostrzenia może trwać nawet do dwóch miesięcy, natomiast ból utrzymuje się przez około dziesięć dni, a tkliwość przy badaniu palpacyjnym może trwać do trzech tygodni. Podczas niepełnej remisji pacjent może nie odczuwać dolegliwości, jednak endoskopowy i morfologiczny obraz przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy nadal jest obecny.

Objawy przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy u dzieci

Głównym objawem przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy jest ból w okolicy splotu słonecznego lub nieco niżej, w zależności od lokalizacji zmian. Zazwyczaj ból ma charakter bolesny, jednak podczas zaostrzenia procesu staje się silny i skurczowy, często odczuwany w okolicy pod żebrami po prawej stronie lub w okolicy pępka. Nasilony ból pojawia się 1-2 godziny po posiłku lub na czczo, a zaostrzenie objawów może być również spowodowane nieprawidłową dietą.

Zaostrzeniu choroby często towarzyszą inne objawy niestrawności, takie jak odbijanie, zgaga, nudności i wymioty, a także zwiększone wydzielanie śliny. Apetyt w okresie zaostrzenia często maleje, a stolec staje się niestabilny, występują naprzemiennie zaparcia i biegunka.

Oprócz zaburzeń trawienia i dolegliwości bólowych, choroba może powodować również objawy niespecyficzne, takie jak osłabienie, zmęczenie, częste bóle głowy, problemy ze snem itp. Zaostrzenia choroby zwykle występują wiosną lub jesienią, często również w wyniku obciążenia psychoemocjonalnego.

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy rozpoznanie

W celu postawienia prawidłowego rozpoznania u wszystkich pacjentów z podejrzeniem przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy konieczna jest konsultacja gastroenterologa. Hospitalizacja na oddziale gastroenterologicznym jest zazwyczaj wymagana jedynie u pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby. Czasami może być konieczna krótka hospitalizacja w celu przeprowadzenia badań. Pacjentom poddaje się następujące procedury diagnostyczne:

  • Endoskopia żołądka: Podczas ezofagogastroduodenoskopii można zaobserwować zarówno przekrwienie, jak i przerost błony śluzowej żołądka (ogniskowy lub rozlany), a także jej zanik, ścieńczenie i bladość, gdy proces przechodzi w fazę zanikową. W celu dokładnej oceny stanu błony śluzowej żołądka i dwunastnicy oraz nasilenia procesu zapalnego wykonuje się biopsję endoskopową, czyli pobranie wycinków tkanki do badania morfologicznego.

  • pH-metria wewnątrzżołądkowa: Wykorzystywana do oceny kwasowości w żołądku oraz przewidywania kwasowości w dwunastnicy. Różnica między pH trzonu żołądka a jego dystalnej części powinna wynosić co najmniej 2. Obniżenie tego wskaźnika może wskazywać na zaburzenie funkcji neutralizacji dwunastnicy i przedostawanie się nadmiernie kwasowej treści żołądkowej do dwunastnicy, powodując uszkodzenie błony śluzowej. Kryterium niskiej kwasowości obejmuje spadek wszystkich wskaźników, zarówno w warunkach podstawowych, jak i podczas stymulacji. Wzrost co najmniej jednego wskaźnika wskazuje na podwyższoną kwasowość.

  • Badania funkcjonalne: W celu oceny motorycznej funkcji żołądka i dwunastnicy wykonuje się elektrogastrografię oraz manometrię antrodwunastniczą.

  • Diagnostyka radiologiczna: Jako metoda pomocnicza stosuje się badanie ultrasonograficzne żołądka po wypełnieniu płynem. Wykonuje się także zdjęcie rentgenowskie żołądka z kontrastem w celu różnicowania z innymi schorzeniami.

  • Badania laboratoryjne: W celu wyjaśnienia przyczyny przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy przeprowadza się oznaczenie Helicobacter pylori w kale za pomocą testu ELISA i PCR, badanie przeciwciał przeciwko H. pylori we krwi oraz test oddechowy. Najbardziej niezawodną metodą diagnozowania zakażenia Helicobacter pylori jest badanie histologiczne.

Diagnostyka różnicowa Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy należy różnicować z chorobami czynnościowymi, takimi jak dyskineza żołądka, dyskineza jelit, niestrawność, refluks dwunastniczo-żołądkowy oraz czynnościowa niestrawność. Ważne jest również odróżnienie izolowanego procesu zapalnego w żołądku lub dwunastnicy, takiego jak wrzód żołądka, wrzód trawienny dwunastnicy, zapalenie opuszków, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i przewlekłe zapalenie dwunastnicy. Czasami może występować odwrotna sytuacja, czyli zapalenie żołądka i jelit, lub zapalenie jelit.

Rozpoznanie przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy u dzieci rozpoczyna się od szczegółowej konsultacji z gastroenterologiem. Lekarz dokładnie analizuje skargi pacjenta oraz przeprowadza wywiad, aby zbadać historię choroby, uwzględniając cechy rozwoju, ciążę, poród, pierwsze lata życia, a także wcześniejsze i obecne schorzenia oraz dziedziczność. Szczególną uwagę zwraca się na ocenę, jakości żywienia dziecka.

Po przeprowadzeniu rozmowy, specjalista przystępuje do badania fizykalnego, oceniając budowę ciała, stan jamy ustnej oraz jakość skóry i włosów. Następnie lekarz dokładnie palpacyjnie badają brzuch, w celu identyfikacji obszarów bólu, stwardnień itp. Istotne jest także ocenienie wielkości wątroby. Na podstawie przeprowadzonego badania lekarz opracowuje plan diagnostyczny, który może obejmować:

  • USG narządów jamy brzusznej,

  • Badanie endoskopowe (ezofagogastroduodenoskopia),

  • Testy mające na celu wykrycie obecności Helicobacter pylori, takie jak test oddechowy, badanie PCR,

  • Wewnątrzżołądkowe pomiar pH w celu oceny kwasowości,

  • Prześwietlenie żołądka z użyciem kontrastu w celu oceny jego funkcjonowania,

  • Ogólne badania krwi i moczu, itp.

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy leczenie

Leczenie przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy obejmuje kilka etapów, zaczynając od terapii dietetycznej. Dieta powinna składać się z tłuczonych płatków zbożowych w bulionie mięsnym, warzywnym lub grzybowym, chudego mięsa, ryb, warzyw, owoców, produktów mlecznych i wyrobów piekarniczych (z wyjątkiem babeczek). Posiłki powinny być przygotowywane w różny sposób (gotowane na parze, gotowane, duszone, pieczone), a świeżo wyciskane soki są dozwolone. Ważne jest spożywanie pokarmów bogatych w witaminy B1, B2, PP i C, a także spożywanie co najmniej pięciu posiłków dziennie w małych porcjach, dokładnie je przeżuwając.

W ostrym okresie choroby zaleca się odpoczynek w łóżku przez co najmniej siedem do ośmiu dni, co pomaga zmniejszyć intensywność procesu zapalnego i złagodzić objawy bólowe.

W przypadku wykrycia zakażenia Helicobacter pylori, które jest często obecne w przewlekłym zapaleniu żołądka i dwunastnicy, stosuje się farmakoterapię. Schemat leczenia zależy od ciężkości choroby i może obejmować leki bizmutowe, metronidazol, antybiotyki tetracyklinowe, klarytromycynę, omeprazol, ranitydynę, amoksycylinę i inne leki. Konieczne może być konsultacja z gastroenterologiem w celu dostosowania najbardziej skutecznego schematu leczenia.

Dodatkowo, w przypadku wysokiej kwasowości żołądka, stosuje się leki blokujące receptory histaminowe H2, inhibitory pompy protonowej, leki zobojętniające sok żołądkowy oraz środki chroniące żołądek. Leczenie powinno także obejmować prokinetykę i enzymy.

W leczeniu przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy istotną rolę odgrywa terapia nielekowa, takie jak leczenie sanatoryjno-balneologiczne, fizjoterapia, umiarkowana gimnastyka i terapia ruchowa. Fitoterapia, z wykorzystaniem wywarów z ziół takich jak rumianek, sukcesja, babka lancetowata, mięta, krwawnik, dziurawiec, waleriana, jest również powszechnie stosowana.

Leczenie przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy u dzieci opiera się na zrównoważonym podejściu, które obejmuje zarówno modyfikację diety, jak i farmakoterapię.

Dieta dla dzieci z przewlekłym zapaleniem żołądka i dwunastnicy polega na spożywaniu częstych, małych posiłków. Zaleca się preferowanie potraw gotowanych na parze, pieczonych lub gotowanych, a unikanie tłustych mięs, ryb, wędlin, konserw, napojów gazowanych i fast foodów. W przypadku zaostrzenia objawów, ważne jest, aby dziecko odpoczywało fizycznie i psychicznie, a nawet leżało w łóżku.

Farmakoterapia przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy u dzieci obejmuje różne grupy leków. W przypadku zwiększonej kwasowości soku żołądkowego stosuje się leki zobojętniające. Istnieją także leki, które zmniejszają wydzielanie kwasu solnego i hamują cofanie się treści żołądkowej do przełyku. W celu ochrony błony śluzowej żołądka stosuje się odpowiednie leki. Ważnymi składnikami terapii są również sorbenty oraz leki, które eliminują Helicobacter pylori - bakterię odpowiedzialną za wiele przypadków przewlekłego zapalenia żołądka.

 

Przewlekłe zapalenie żołądka i dwunastnicy rokowanie zapobieganie

Zapobieganie przewlekłemu zapaleniu żołądka i dwunastnicy polega na przestrzeganiu zdrowego stylu życia i odpowiedniego odżywiania, regularnej aktywności fizycznej oraz minimalizowaniu stresu. Ważne jest także zapewnienie sobie odpowiedniej ilości czasu na odpoczynek i sen. Pamiętajmy, że terminowe i kompleksowe leczenie przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy jest skuteczną profilaktyką wrzodów żołądka i dwunastnicy.

W przypadku profilaktyki wtórnej przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy celem jest zapobieganie nawrotom choroby. Leczenie przeciw nawrotowe powinno być przeprowadzane cyklicznie, najczęściej w dwumiesięcznych kursach, szczególnie w okresach, w których występują prawdopodobne zaostrzenia (np. jesienią i wiosną). Wskazana jest również dieta. Dodatkowo, korzystne może być spożywanie wód mineralnych oraz stosowanie fizjoterapii i gimnastyki fizjoterapeutycznej.

Należy pamiętać, że nieregularne i niepełne leczenie przewlekłego zapalenia żołądka i dwunastnicy prowadzi do nasilenia choroby, co znacznie pogarsza, jakość życia pacjenta i negatywnie wpływa na jego zdolność do wykonywania pracy.

 

Katalog chorób
Choroby układu pokarmowego
DECYZJE O LECZENIU MUSZĄ BYĆ PODEJMOWANE W POROZUMIENIU Z LEKARZEM. INFORMACJE ZAWARTE W PORTALU, PRZEZNACZONE SĄ TYLKO DO CELÓW ORIENTACYJNYCH I INFORMACYJNYCH. NAJNOWSZE INFORMACJE OD PRODUCENTÓW LEKÓW, ZNAJDUJĄ SIĘ W ULOTCE DOŁĄCZONEJ DO OPAKOWANIA. PAMIĘTAJCIE ŻADEN SERWIS INTERNETOWY LUB PORTAL NIGDY NIE ZASTĄPI WIZYTY U LEKARZA I KONSULTACJI ZE SPECJALISTĄ. W PRZYPADKU JAKICHKOLWIEK WĄTPLIWOŚCI W ZAKRESIE STOSOWANIA LEKU, SKONSULTUJ SIĘ Z LEKARZEM LUB FARMACEUTĄ. INFORMACJE ZAMIESZCZONE W SERWISIE NIE MOGĄ STANOWIĆ PODSTAWY DO PODEJMOWANIA DECYZJI O PRZEBIEGU LECZENIA. PORTAL WWW.MOJACHOROBA.PL  JEST ZBIOREM PRZYDATNYCH INFORMACJI ORAZ OPINII NA TEMAT CHORÓB RÓŻNEGO RODZAJU SCHORZEŃ I BÓLI RÓŻNEGO RODZAJU JAK RÓWNIEŻ OPINII I INFORMACJI NA TEMAT STOSOWANIA LEKÓW, SUPLEMENTÓW DIETY, WYROBÓW MEDYCZNYCH. WITRYNA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI, ZDJĘCIA KTÓRYCH PRZEGLĄDANIE JEST ZABRONIONE PRZEZ OSOBY PONIŻEJ 18 ROKU ŻYCIA. MATERIAŁY ZNAJDUJĄCE SIĘ NA TYM PORTALU MEDYCZNYM, ZOSTAŁY ZACZERPNIĘTE Z INTERNETU  ALBO ZOSTAŁY WYSŁANE DO NAS PRZEZ UŻYTKOWNIKÓW. WSZYSTKIE MATERIAŁY SĄ DOSTARCZANE WYŁĄCZNIE W CELACH INFORMACYJNYCH, PRAWA DO MATERIAŁÓW NALEŻĄ DO ICH AUTORÓW I WYDAWCÓW. JEŻELI KTÓRYKOLWIEK  OBRAZ ( ZDJĘCIE, ZDJĘCIA ) JEST OBRAŹLIWY  LUB POSIADA  PRAWA AUTORSKIE, PROSIMY O WIADOMOŚCI E-MAIL KONTAKT ABY USUNĄĆ OBRAZ LUB TREŚĆ. ZMIEŃ COŚ W NASZYM INTERNECIE NA JESZCZE LEPSZE! JESTEŚMY BARDZO ZAINTERESOWANI POZNANIEM, W JAKI SPOSÓB KORZYSTASZ ZE STRON INTERNETOWYCH W TYM SERWISIE. JEŻELI SIĘ NA TO ZGODZISZ, ZACHOWAMY NA TWOIM KOMPUTERZE TZW. PLIK COOKIE, KTÓRY UMOŻLIWI ZBIERANIE PODSTAWOWYCH INFORMACJI O KLIKANIU Z TWOJEGO KOMPUTERA. JEŻELI SIĘ NA TO NIE ZGADZASZ, MOŻESZ W KAŻDEJ CHWILI ZMIENIĆ USTAWIENIA SWOJEJ PRZEGLĄDARKI. PRZECZYTAJ, JAK WYŁĄCZYĆ PLIKI COOKIE I NIE TYLKO PZRZECZYTAJ  POLITYKA PRYWATNOŚCI