Przewlekłe zapalenie wątroby to grupa chorób wątroby, które rozwijają się po przebyciu wirusowego zapalenia wątroby, przyjmowaniu niektórych leków, nadużywaniu alkoholu oraz w wyniku procesu zapalnego trwającego dłużej niż 6 miesięcy. Dodatkowo, może występować u pacjentów z przewlekłymi schorzeniami narządów jamy brzusznej, takimi jak zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, wrzód trawienny i kamicą żółciową, po resekcji żołądka oraz w chorobach niezwiązanych z przewodem pokarmowym, takich jak różne infekcje i kolagenozy. Przewlekłe zapalenia wątroby można podzielić na trzy główne postacie: przewlekłe uporczywe zapalenie wątroby, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby oraz przewlekłe cholestatyczne zapalenie wątroby.
Przewlekłe zapalenie wątroby jest stanem zapalnym tkanki wątroby, który rozwija się na skutek różnych przyczyn i utrzymuje przez dłuższy okres, przekraczający 6 miesięcy. Jest to istotny problem zarówno społeczny, jak i kliniczny, z uwagi na ciągły wzrost liczby zachorowań. Dane statystyczne wskazują na obecność 400 milionów pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B oraz 170 milionów pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C na całym świecie. Co roku dochodzi do ponad 50 milionów nowych przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz 100-200 milionów przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu C. Przewlekłe zapalenia wątroby stanowią około 70% wszystkich chorobowych procesów wątrobowych. Choroba występuje z częstością 50-60 przypadków na 100 000 mieszkańców, a mężczyźni są bardziej narażeni na zachorowanie.
W ciągu ostatnich 20-25 lat zgromadzono wiele istotnych informacji dotyczących przewlekłego zapalenia wątroby, co pozwoliło na lepsze zrozumienie mechanizmów jego rozwoju. W rezultacie opracowano bardziej skuteczne metody terapii, które stale się doskonalą. Problem ten jest badany i rozpatrywany przez specjalistów z dziedziny chorób zakaźnych, terapeutów, gastroenterologów i innych lekarzy. Skuteczność terapii i wynik leczenia bezpośrednio zależą od postaci zapalenia wątroby, ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz wieku.
Przyczyną przewlekłego zapalenia wątroby jest najczęściej wcześniej przeniesiony wirus zapalenia wątroby, zazwyczaj typu B, C, D, a czasem A. Każdy z tych patogenów wpływa inaczej na wątrobę. Wirus zapalenia wątroby typu B nie powoduje bezpośredniego uszkodzenia hepatocytów, a rozwój choroby jest związany z reakcją układu odpornościowego na mikroorganizm, który aktywnie się namnaża w komórkach wątroby i innych tkankach. Wirusy zapalenia wątroby typu C i D mają bezpośredni toksyczny wpływ na hepatocyty, co prowadzi do ich śmierci.
Drugą częstą przyczyną choroby jest zatrucie organizmu, spowodowane ekspozycją na alkohol, leki (takie jak antybiotyki, leki hormonalne, leki przeciwgruźlicze, itp.), metale ciężkie i chemikalia. Toksyny i ich metabolity gromadzące się w komórkach wątroby powodują zaburzenia ich funkcjonowania, gromadzenie się żółci, tłuszczów oraz zaburzenia metaboliczne, które prowadzą do martwicy hepatocytów. Ponadto metabolity te są antygenami, na które układ odpornościowy reaguje aktywnie. Przewlekłe zapalenie wątroby może również powstać w wyniku procesów autoimmunologicznych, które są związane z niedoborem limfocytów T supresorowych oraz powstawaniem toksycznych dla komórek limfocytów T.
Czynniki ryzyka, które mogą prowokować rozwój tej choroby, obejmują:
-
Nieprawidłowe żywienie,
-
Nadużywanie alkoholu,
-
Niezdrowy styl życia,
-
Choroby zakaźne,
-
Malaria,
-
Zapalenie wsierdzia,
-
Różne choroby wątroby, które powodują zaburzenia metaboliczne w hepatocytach. Hepatocyt, komórka wątrobowa – wieloboczna komórka, stanowiąca podstawowy element strukturalny miąższu wątroby. Hepatocyty tworzą ok. 80% masy tego narządu.