Co szukasz ?

Mięsak macicy objawy rozpoznanie rokowanie leczenie

Mięsak macicy

Mięsak szyjki macicy jest bardzo rzadkim nowotworem złośliwym . Powstaje w mięśniach lub innych tkankach podtrzymujących macicę. Pod tym względem mięsak macicy różni się od raka endometrium, choroby, w której złośliwe komórki rosną wewnątrz wyściółki macicy.

 

Mięsak szyjki macicy lub mięsak trzonu macicy jest nowotworem złośliwym, którego powstawanie następuje przy udziale niezróżnicowanych komórek tkanki łącznej w komórkach mięśniówki macicy lub zrębu endometrium. Ten złośliwy nowotwór rzadko powstaje z tkanki włóknistej lub naczyniowej, w niektórych przypadkach mięsak może powstać z komórek tłuszczowych, kostnych, chrzęstnych - z tkanek, które nie są charakterystyczne dla macicy. Mięsak szyjki macicy i trzonu macicy jest na szczęście dość rzadki i stanowi około 1% wszystkich chorób kobiecego układu rozrodczego o charakterze złośliwym oraz około 3-5% różnych nowotworów macicy. Najczęściej mięsak macicy rozpoznaje się u kobiet w wieku od 42 do 55 lat, w przeddzień i po menopauzie, ale może pojawić się we wcześniejszym wieku. Szereg typów histologicznych tego nowotworu występuje głównie w okresie pomenopauzalnym, inne nowotwory występują u kobiet w wieku rozrodczym. Zdarzają się również przypadki rozpoznania mięsaka macicy u dzieci. Symptomatologią tej patologii jest występowanie bólu brzucha, regularne lub nieregularne krwawienie, pojawienie się obfitego upławu o bardzo nieprzyjemnym zapachu. Pogarsza się również ogólne samopoczucie pacjenta. Mięsak macicy ma bardzo złośliwy charakter z wczesnymi przerzutami do węzłów chłonnych i naczyń krwionośnych. Przebieg i metody leczenia tej choroby bardzo różnią się od raka trzonu macicy.

Nie ma metod wczesnej diagnostyki mięsaków.

Obecnie istniejące metody pozwalają na ustalenie rozpoznania mięsaka przed operacją tylko u jednej trzeciej pacjentów.

Mięsaki macicy, a także rak endometrium, są częstsze w okresie menopauzy. Średni wiek chorych na mięsaki to 50 lat.

 

Przyczyny wystąpienia mięsaka macicy

Czynnikiem ryzyka jest każda okoliczność, która zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju określonej choroby . Posiadanie czynnika ryzyka nie oznacza, że ​​zachorujesz na raka; brak czynników ryzyka nie oznacza, że ​​nigdy ich nie dostaniesz. Jeśli uważasz, że jesteś zagrożony rakiem, porozmawiaj ze swoim lekarzem. Stany zwiększające ryzyko rozwoju mięsaka macicy obejmują:

  • Napromienianie narządów miednicy w ramach leczenia poprzedniej patologii.

  • Zażywanie tamoksyfenu, leku przeznaczonego do walki z rakiem piersi. Jeśli przyjmujesz tamoksyfen, poddaj się corocznej kontroli u ginekologa i natychmiast poinformuj lekarza o wszelkich krwawieniach z pochwy, które nie są związane z okresem.

Inne przyczyny możliwe do powstania mięsaka macicy:

  • obecność wirusa opryszczki narządów płciowych;

  • urazowe uszkodzenia tkanki macicy, których winą były interwencje chirurgiczne, aborcje medyczne, nieprawidłowe umieszczenie wkładek wewnątrzmacicznych, łyżeczkowanie diagnostyczne, poród z powikłaniami;

  • zaburzenia hormonalne, a także zespoły neuroendokrynne występujące w okresie pomenopauzalnym i menopauzalnym;

  • dawki promieniowania przekraczające normę, które można uzyskać podczas pracy ze sprzętem radioaktywnym, przebywając na terenach niesprzyjających ekologicznie, podczas leczenia promieniowaniem jonizującym patologii narządów miednicy;

  • przewlekłe choroby ginekologiczne o charakterze zakaźnym i zapalnym, historia zapalenia błony śluzowej macicy;

  • nadużywanie napojów alkoholowych, palenie tytoniu, praca w niebezpiecznej produkcji, a w konsekwencji obecność chronicznego zatrucia organizmu.

Mięsak macicy może pojawić się również w tkankach niepodlegających zmianom. Ponadto okresowo zdarzają się przypadki, w których wcześniej zdiagnozowane mięśniaki macicy i polipy endometrium stają się złośliwe, to znaczy następuje proces złośliwości.

 

Czym różni się mięsak od raka macicy?

 

Rak trzonu macicy  jest nowotworem złośliwym, który rozwija się z powierzchniowego nabłonka walcowatego gruczołów endometrium, mięsak rozwija się z nienabłonkowych elementów zrębu, mięśni i elementów tkanki łącznej macicy.

 

 

Mięsaki macicy dzielą się na:

  1. Nowotwory podścieliskowe endometrium
    1.1 Mięsak podścieliskowy endometrium jest nowotworem złośliwym składającym się z komórek nowotworowych przypominających podścielisko endometrium w fazie proliferacji;   
    1.2 guzek zrębowy;
    1.3 PZE niskiej jakości;
    1.4 Mięsak macicy niezróżnicowany.

  2. Guzy mięśni gładkich o nieokreślonym potencjale złośliwości;

  3. Mięsak gładkokomórkowy;

  4. Mieszane: mięsak podścieliska endometrium i guzy mięśni gładkich;

  5. Niezróżnicowany mięsak endometrium;

  6. Inne guzy tkanek miękkich.

W zależności od stopnia zróżnicowania dzieli się je:

  1. słabo zróżnicowane (składają się z niedojrzałych komórek, w zrębie występuje duża liczba naczyń). Należą do nich mięsaki okrągłe, wrzecionowate, olbrzymie, polimorficzne oraz rzadki mięsak limfatyczny, mięsak pęcherzykowy, czerniak;

  2. umiarkowanie zróżnicowany;

  3. wysoce zróżnicowane (składające się z bardziej dojrzałych komórek, takich jak komórki mięśniowe i mięsaki włókniste).

 

 

Mięsaki trzonu macicy dzielą się na:

  1. mięsak podścieliska endometrium (ESS);

  2. mięsak niezróżnicowany (HGUD) (obejmuje mięsaka podścieliska endometrium o wysokim stopniu złośliwości oraz grupę rzadkich nowotworów;

  3. włóknisty histiocytoma, mięśniakomięsak prążkowanokomórkowy, naczyniakomięsak, tłuszczakomięsak, chrzęstniakomięsak itp.);

  4. mięśniakomięsaka gładkokomórkowego (LMS).

 

 

Podział i lokalizacja mięśniaka macicy

 

  • mięśniak podsurowiczy (podsurowicówkowy) - łac. myoma subserosum

  • mięśniak śródścienny (intramuralny) - łac. myoma intramuralis

  • mięśniak podśluzówkowy (submukozalny) - łac. myoma submucosum

  • mięśniak uszypułowany (może przechodzić w mięśniak rodzący się) - łac. myoma nascens

  • mięśniak szyjkowy - łac. myoma cervicalis

  • mięśniak międzywięzadłowy (międzyblaszkowy)

W 90% przypadków mięśniaki są mnogie; w 90% występują w trzonie macicy. Najczęstsze są mięśniaki śródścienne. Mięśniaki uszypułowane, szyjkowe i międzywięzadłowe są rzadkie.

Objawy kliniczne choroby zależą od lokalizacji i tempa wzrostu guza.

 

W przypadku węzłów podśluzówkowych (guz wrasta do jamy macicy) pojawiają się patologiczne plamienia międzymiesiączkowe, aż do krwawienia, ból w podbrzuszu, upławy.

W przypadku śródściennego (śródściennego) układu guz może przebiegać bezobjawowo, odnotowuje się mniejszy ból w podbrzuszu, acykliczne krwawienie.

Przy podsurowiczym wzroście guza (w kierunku jamy brzusznej) można zaobserwować objawy kliniczne z narządów sąsiadujących z macicą: z naciskiem na ścianę pęcherza - zaburzenia dyzuryczne, aż do ostrego zatrzymania moczu, z naciskiem na odbyt ściana - zaparcia, uczucie niepełnego opróżnienia z aktem defekacji.

Rozwojowi procesu nowotworowego mogą towarzyszyć objawy ogólne:

  • ogólne osłabienie;

  • utrata wagi;

  • niedokrwistość;

  • utrzymująca się gorączka;

  • krwawienie niezwiązane z miesiączką;

  • krwawienie po menopauzie;

  • guzek w pochwie;

  • ból lub uczucie pełności w jamie brzusznej;

  • zwiększone oddawanie moczu.

Metody diagnozowania mięsaka macicy obejmują:

 

  • Badanie fizykalne i badanie historii medycznej . Podczas badania fizykalnego lekarz sprawdza, czy pacjentka ma oznaki choroby, w tym guzki i inne możliwe objawy patologii. Ponadto specjalista bada historię choroby i określa, jakimi metodami kobieta była wcześniej leczona i na jakie zaburzenia.

  • Badanie ginekologiczne . Badanie ginekologiczne to badanie pochwy, szyjki macicy, macicy, jajowodów, jajników i odbytnicy. Lekarz lub pielęgniarka umieszcza w pochwie specjalne lustro i sprawdza pochwę i macicę pod kątem oznak patologii. Aby sprawdzić stan szyjki macicy, lekarz wykonuje rozmaz. Dodatkowo technik wkłada jeden lub dwa palce w nasmarowanej rękawiczce do pochwy, a drugą rękę kładzie na podbrzuszu pacjentki – ta technika pozwala sprawdzić wielkość, kształt i położenie macicy i jajników. Lekarz lub pielęgniarka również włoży palec do odbytu i wyczuje go pod kątem guzków i innych oznak choroby.

  • Rozmaz cytologiczny . Jest to zabieg, w którym lekarz pobiera komórki z powierzchni szyjki macicy i pochwy za pomocą kawałka waty, specjalnej szczoteczki lub małego drewnianego patyczka. Komórki są badane pod mikroskopem, aby określić ich normalność. Biorąc pod uwagę, że wewnątrz macicy tworzy się mięsak, nie zawsze można go zdiagnozować za pomocą wymazu cytologicznego.

  • USG przezpochwowe (USG) . USG przezpochwowe to badanie pochwy, macicy, jajowodów i pęcherza moczowego. Lekarz wprowadza do pochwy sondę (sondę) ultradźwiękową. Przetwornik emituje potężne fale dźwiękowe (ultradźwięki), które odbijają się od narządów wewnętrznych i tkanek, tworząc echo. Z sygnałów echa kompilowany jest obraz narządów układu rozrodczego - sonogram. Lekarz może zdiagnozować guz, patrząc na USG.

  • Dylatacja i łyżeczkowanie . Jest to zabieg, w którym lekarz usuwa próbki tkanek z wyściółki macicy. Po rozszerzeniu szyi lekarz wprowadza do narządu kiretę (narzędzie chirurgiczne podobne do łyżki) i pobiera tkankę. Specjalista bada próbki tkanek pod mikroskopem, sprawdzając je pod kątem oznak patologii. Ta procedura jest również nazywana „skrobaniem i łyżeczkowaniem”.

  • Biopsja endometrium . Biopsja endometrium polega na usunięciu komórek z wyściółki macicy poprzez wprowadzenie cienkiej, elastycznej rurki przez szyjkę macicy. Rurka jest potrzebna, aby lekarz mógł ostrożnie zeskrobać mały kawałek tkanki śluzowej i wyjąć go z macicy do analizy. Patolog bada usuniętą tkankę pod mikroskopem i określa, czy zawiera ona komórki rakowe.

Chirurgiczne leczenie mięśniaków

 

W chirurgicznym leczeniu mięśniaków w wieku rozrodczym, gdy planowana jest narządowa objętość interwencji, wymagana jest dokładna rewizja usuniętych węzłów nowotworowych. W przypadku ujawnienia makroskopowego obrzęku, martwicy, krwotoku w węźle wskazane jest pilne przeprowadzenie badania histologicznego.

Umożliwi to wykonanie operacji w odpowiedniej objętości. W diagnostyce morfologicznej mięsaków stosuje się również analizę immunohistochemiczną. Komórki guza ESS są dodatnie dla wimentyny (95,8%) CD-10, lokalnie dla aktyny. Markery różnicowania mezenchymalnego obejmują desminę, aktynę, wimentynę, kolagen typu IV i cytokeratyny.

Dodatkowe metody badawcze są wykonywane zgodnie ze wskazaniami w celu wyjaśnienia zakresu procesu nowotworowego:

  • ogólne badanie krwi (przyspieszenie ESR, można określić niską zawartość hemoglobiny);

  • badanie dróg moczowych;

  • rektosigmoskopia lub kolonoskopia;

  • Rentgen klatki piersiowej;

  • tomografia komputerowa brzucha i miednicy;

  • MRI miednicy itp.

 

Ostateczną diagnozę stawia się po badaniu histologicznym usuniętego guza.

 

Jakie są sposoby leczenia mięsaków?

Główną metodą leczenia mięsaków narządów płciowych u kobiet jest operacja.

Operacja pozwala wyjaśnić stadium choroby i usunąć większość guza (z rozległym procesem nowotworowym). Optymalną objętością interwencji chirurgicznej jest rozszerzone wycięcie macicy z przydatkami, w przypadku niezróżnicowanego mięsaka macicy towarzyszy mu wycięcie sieci, miednicy i przestrzeni zaotrzewnowej. Szczegółowe leczenie znajduje się w rozdziale „Algorytmy diagnozowania i leczenia nowotworów złośliwych”.
 
LT jest skuteczny dla ESA. Wykonuje się go w przypadku resztkowego guza miednicy małej lub wznowy guza. W przypadku niezróżnicowanego mięsaka macicy wykonuje się uzupełniającą RT. W przypadku nawrotów i przerzutów ESA stosuje się leczenie operacyjne, radioterapię i cytostatykę. Wybór metody leczenia jest indywidualny.

ESA z NS zawiera dużą liczbę receptorów steroidowych i niektórzy badacze uważają go za nowotwór zależny od hormonów.

W nawrotach skuteczna jest RT i terapia hormonalna progestagenami.

Leczenie pacjentów z mięsakiem gładkokomórkowym i mięsakiem na tle złośliwości węzła mięśniaków zawsze rozpoczyna się od operacji. Wycięcie macicy z przydatkami jest operacją z wyboru.

Do tej pory za najistotniejszy czynnik rokowania życia chorych na mięsaki należy uznać strukturę histologiczną guza. Ważna jest również lokalizacja guza, wielkość i głębokość naciekania tkanek leżących poniżej, stopień złośliwości i zróżnicowanie guza, liczba mitoz oraz obecność martwicy w guzie.

U prawie połowy chorych na mięsaki występują nawroty miejscowe i przerzuty odległe w różnym czasie po pierwotnym leczeniu. Lokalizacja przerzutów mięsaka zależy od budowy histologicznej.

LMS częściej dają przerzuty do płuc, na drugim miejscu pod względem częstości przerzutów są węzły chłonne miednicy i okolicy lędźwiowej, następnie krezka jelita cienkiego i grubego. Również przerzuty w otrzewnej ściennej i trzewnej. Rzadziej występuje uszkodzenie sieci większej.

LMS i ESS charakteryzują się stosunkowo wolnym postępem procesu.

Często czas pojawienia się przerzutów nowotworowych oblicza się w latach. Obecność pojedynczych przerzutów LMS bez cech rozsiewu wzdłuż otrzewnej jest wskazaniem do ich chirurgicznego usunięcia.

W leczeniu przerzutów i nawracających ESA stosuje się farmakoterapię i RT. Czasami oba zabiegi są łączone.

 

Rokowania przeżycia dla mięsaka macicy

 

Rokowanie w przypadku mięsaka macicy w dużej mierze zależy od stadium choroby, rodzaju i poziomu aktywności mitotycznej komórek nowotworu. Istotnymi czynnikami są również wielkość wykonanej interwencji chirurgicznej, zastosowanie leczenia skojarzonego. Po operacji, radioterapii i chemioterapii w pierwszym stadium choroby prognoza pięcioletniego przeżycia wynosi około 63%. Na drugim etapie wskaźnik ten sięga czterdziestu procent, na trzecim staje się mniej niż dwadzieścia trzy. W czwartym stadium choroby około 7-10 procent kobiet żyje dłużej niż pięć lat. Należy pamiętać, że im wcześniej zdiagnozowano mięsaka macicy, tym większe są szanse na skuteczne przeprowadzenie terapii, mając czas przed wystąpieniem przerzutów. Częste nawroty choroby występują właśnie z powodu pojawienia się badań przesiewowych nowotworów. Dlatego w przypadku jakichkolwiek nietypowych, nieprzyjemnych doznań, pogorszenia stanu zdrowia należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem w celu przeprowadzenia wszelkich niezbędnych badań. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z wcześniej zdiagnozowanymi mięśniakami macicy, które są zdolne do złośliwości (nabywają właściwości nowotworu złośliwego).

 

 

ICD-10 Mięsak macicy    D25

Mięśniak gładkokomórkowy macicy

D25.0    Mięśniak gładkokomórkowy podśluzówkowy macicy

D25.1    Mięsniak gładkokomórkowy śródścienny macicy

D25.2    Mięśniak gładkokomórkowy podsurowiczy macicy

D25.9    Mięśniak gładkokomórkowy macicy, nie określony

Objawy choroby
Ból brzucha
Bolesne miesiączkowanie
Ciężkie i długotrwałe miesiączki
Osłabienie
Upławy
Katalog chorób
Back to Top