Krwiak śródmózgowy, krwotoczny udar mózgu nagromadzenie płynnej krwi w tkance mózgowej, a także jej skrzepy, wynikające z pęknięcia naczynia krwionośnego z późniejszym utworzeniem krwiaka w tkance mózgowej. Śmiertelność z powodu krwotoku śródmózgowego sięga 40%
Zwykle wzrost krwiaka śródmózgowego obserwuje się w ciągu pierwszych dwóch do trzech godzin, które upłynęły od wystąpienia krwotoku (czas ten może się wydłużyć w przypadku zaburzeń krzepnięcia krwi). Zwykle krwiaki tego typu są częściej zlokalizowane w okolicy płatów czołowych i skroniowych mózgu, znacznie rzadziej w ciemieniowej. Jednocześnie krwiaki śródmózgowe pochodzenia urazowego są częściej utrwalone bliżej powierzchni mózgu, a te związane z chorobą pochodzenia naczyniowego, w jego głębi.
Powstanie krwiaka śródmózgowego (nawet małej formacji) prowadzi do ucisku otaczających ją tkanek mózgowych, co (w zależności od wielkości i umiejscowienia krwiaka) może skutkować ich późniejszym poważnym uszkodzeniem, aż do martwicy. Ponadto wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego służy jako czynnik prowokujący rozwój obrzęku mózgu.
Możliwe jest również przedostanie się krwiaka do komór mózgu. Ponieważ krwotok mózgowy powoduje odruchowy skurcz naczyń mózgowych, prowadzi to do rozwoju niedokrwienia mózgu (począwszy od obszarów najbliższych krwiaka). Ponadto procesy chorobowe mogą rozprzestrzeniać się na inne układy ciała, wpływając przede wszystkim na najbardziej problematyczne obszary pacjenta.
Główne przyczyny krwotoku w tkance mózgowej i powstawania krwiaka śródczaszkowego:
-
Poważny uraz mózgu
-
Gwałtowny wzrost ciśnienia wewnątrznaczyniowego
-
Pęknięty tętniak mózgu
-
Obecność nowotworów mózgu, wywołujących krwawienie arrozyjne
-
Choroba rozwoju naczyń (malformacje tętniczo-żylne)
-
Naruszenie elastyczności ścian naczyń (spowodowane miażdżycą, cukrzycą, układowym zapaleniem naczyń)
-
Obecność chorób układu krążenia związanych ze zmianami lepkości i płynności krwi
-
Przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych
Zwykle pierwsze objawy pojawiają się już od początku krwotoku, chociaż ich intensywność zależy bezpośrednio od ciężkości zmiany. Niekiedy od momentu powstania krwiaka do zaobserwowania charakterystycznych objawów może upłynąć czas (od kilku godzin do kilku miesięcy), zwany „przerwą świetlną”.