Ciąża brzuszna jest to ciąża, w której komórka jajowa płodu zostaje zagnieżdżona nie do macicy, ale do jamy brzusznej. Jest to jeden z najrzadszych i najniebezpieczniejszych wariantów ciąży pozamacicznej zarówno dla matki, jak i dla płodu. Jego częstość waha się od 1:3000–1:10000 do 1:25000 ogólnej liczby ciąż, większość ciąż brzusznych to ciąże pojedyncze.
Penetracja plemnika do komórki jajowej następuje w brodawce jajowodu. W wyniku połączenia plemnika i komórki jajowej powstaje zygota. W kolejnym etapie zygota zaczyna się dzielić i jednocześnie porusza się wzdłuż jajowodu pod wpływem skurczów perystaltycznych i drgań rzęsek nabłonka jajowodów. W tym przypadku niezróżnicowane komórki zarodka są utrzymywane przez wspólną warstwę przejrzystą. Później komórka dzieli się na dwie warstwy - wewnętrzną i zewnętrzną. Następnie zarodek wchodzi w stadium blastocysty, podczas którego penetruje jamę macicy i zrzuca warstwę przejrzystą, po czym kosmki trofoblastu zapadają się głęboko w endometrium i następuje implantacja.
Rozwój ciąży brzusznej jest możliwy w dwóch przypadkach:
Jeśli komórka jajowa w momencie implantacji znajduje się w jamie brzusznej;
Jeśli zarodek zostanie najpierw zagnieżdżony w jajowodzie, a następnie odrzucony, jako poronienie jajowodowe, dostanie się do jamy brzusznej i zostanie ponownie zaimplantowany na powierzchniach otrzewnej, sieci, wątroby, jajnika, macicy, jelit lub śledziony.
Czynnikiem predysponującym do rozwoju ciąży brzusznej jest obecność u kobiety chorób zapalnych jajników i jajowodów, zrostów i upośledzonej kurczliwości jajowodów, która występuje na tle interwencji chirurgicznych, wzrostu długości jajowodów oraz spowolnienie perystaltyki jajowodów podczas infantylizmu narządów płciowych, a także na tle mechanicznego ucisku jajowodów przez guzy, endometriozę jajowodów i długotrwałe stosowanie wkładki wewnątrzmacicznej. Ponadto prawdopodobieństwo ciąży brzusznej jest większe u osób z chorobami nadnerczy i tarczycy oraz ze wzrostem poziomu progesteronu, który spowalnia perystaltykę jajowodów. Niektórzy naukowcy wskazują na możliwy związek między ciążą brzuszną a przedwczesną aktywacją trofoblastu. Trofoblast (gr. trophé „pokarm” i blastós „kiełek, zarodek”) – warstwa zewnętrznych komórek błony płodowej (kosmówki), wyodrębniająca się u ssaków we wczesnym stadium rozwojowym zarodka, odpowiedzialna za tworzenie się łożyska oraz transportowane przez nie substancje odżywcze.
Ciąża brzuszna objawy
Przed wystąpieniem objawów w ciąży brzusznej wykrywa się te same objawy, co w prawidłowo rozwijającej się ciąży. We wczesnych stadiach ciąży kobieta może odczuwać nudności, osłabienie, senność, zmiany smaku, zapachu, brak miesiączki, obrzęk gruczołów sutkowych. Podczas badania ginekologicznego okazuje się, że płód nie znajduje się w macicy, natomiast sama macica jest nieco powiększona, a jej wielkość nie odpowiada wiekowi ciążowemu. W niektórych przypadkach obraz kliniczny ciąży brzusznej nie jest rozpoznawany, lecz interpretowany, jako ciąża mnoga, ciąża z mięśniakiem lub wrodzone wady rozwojowe macicy. W miarę postępu ciąży kobieta może skarżyć się na ból w dolnej jednej trzeciej części brzucha. Przy uszkodzeniu małych naczyń obserwuje się rozwój postępującej niedokrwistości. Manifestacja kliniczna w przypadku uszkodzenia narządów wewnętrznych charakteryzuje się dużą zmiennością objawów. Czasami takie objawy podczas ciąży brzusznej można różnicować, jako zagrożenie pęknięciem macicy, przedwczesnym odklejeniem się łożyska lub zagrożeniem przerwania ciąży. U takich pacjentek obserwuje się osłabienie, zawroty głowy, stan przed omdleniowy, utratę przytomności, ciemnienie oczu, zwiększone pocenie się, ból w podbrzuszu. Jeśli na tym etapie u kobiety pojawi się bladość skóry i błon śluzowych, może to wskazywać na rozwój krwawienia wewnętrznego, które stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
Ciąża brzuszna rozpoznanie
Wczesne rozpoznanie ciąży brzusznej jest bardzo ważne, gdyż pozwala uniknąć rozwoju groźnych powikłań, wyeliminować zagrożenie życia i zdrowia pacjentki. Rozpoznanie stawia się na podstawie danych z badania ginekologicznego oraz wyników badania ultrasonograficznego. Aby uniknąć błędów diagnostycznych, badanie rozpoczyna się od identyfikacji szyjki macicy, badania ultrasonograficznego macicy i jamy brzusznej.
Ciąża brzuszna leczenie
Może być wymagana laparoskopia w celu potwierdzenia ciąży brzusznej i usunięcia pęcherzyka ciążowego bez poważnego zabiegu chirurgicznego. W późniejszych stadiach, konieczne jest wykonanie laparotomii, natomiast wielkość interwencji chirurgicznej w ciąży brzusznej determinowana jest lokalizacją łożyska. Może wymagać zszycia lub resekcji narządu i założenia zespolenia jelitowego.
Ciąża brzuszna zapobieganie rokowanie
Rokowanie dla matki z wczesnym wykryciem i terminowym leczeniem operacyjnym ciąży brzusznej jest zwykle korzystne. Przy późnej diagnozie i rozwoju powikłań istnieje bardzo duże ryzyko wystąpienia niekorzystnego wyniku (zgon z powodu wykrwawienia, ciężkie uszkodzenie narządów wewnętrznych). Prawdopodobieństwo udanej ciąży w ciąży brzusznej jest bardzo małe.
