Chroniczne zapalenie jelit jest najczęściej wynikiem nieprawidłowego leczenia ostrego zapalenia jelit. Chroniczne zapalenie jelit trwa długo i charakteryzuje się okresami zaostrzeń i remisji. W przypadku chronicznego zapalenia jelit dotknięta jest nie tylko błona śluzowa, ale również podśluzówka jelita. Chroniczne zapalenie jelit prowadzi do trwałych zaburzeń funkcjonowania jelit i poważnych problemów trawiennych.
Choroby z tej kategorii można również podzielić na kilka grup w zależności od przyczyn:
-
Bakteryjne - powstają pod wpływem działania bakterii, dzielą się na swoiste (związane z działaniem bakterii wywołujących infekcje jelitowe) i nieswoiste (rozwijają się po stłumieniu infekcji bakteryjnych).
-
Pasożytnicze - te choroby są wynikiem zasiedlenia jelit przez niebakteryjne pasożyty, takie jak robaki, ameby czy rzęsistki.
-
Mechaniczne - powstają w wyniku częstych i długotrwałych zaparć.
-
Toksyczne - enterokolity wywołane przez toksyczne substancje różnego rodzaju (leki, żrące chemikalia, trucizny).
-
Żywieniowe - rozwijają się, jako konsekwencja nieprawidłowego odżywiania.
-
Wtórne - są powikłaniami innych chorób układu pokarmowego.
Chroniczne zapalenie jelit przyczyny
Główne przyczyny:
-
Infekcje jelitowe (tyfus, czerwonka, salmonelloza, zakażenie pałeczką okrężnicy i wiele innych);
-
Inwazje pasożytnicze wywołane przez robaki, ameby, balantidium;
-
Zaburzenia mikroflory jelitowej (dysbioza);
-
Działanie egzogennych toksyn;
-
Alergie pokarmowe i lekowe;
-
Nabyte lub wrodzone choroby żołądka, wątroby, trzustki;
-
Awitaminozy, niedobory żywieniowe;
-
Zaburzenia odporności i procesy metaboliczne.
Podstawą patogenezy choroby jest proces zapalny, który w ostrej formie ogranicza się do błony śluzowej. W wyniku tego zaburzone są wszystkie funkcje przewodu pokarmowego: praca enzymów błonowych odpowiedzialnych za trawienie składników odżywczych, procesy wchłaniania składników odżywczych i płynów, wydalanie endogennych metabolitów i toksyn. Stan ten zawsze wiąże się z zaburzeniami stolca, głównie w postaci biegunki.
Przewlekła postać choroby charakteryzuje się głębszymi zmianami w ścianie jelita, które rozwijają się stopniowo. Przebiega z okresami zaostrzeń, które mają objawy podobne do ostrego procesu, oraz remisjami, podczas których pacjent czuje się zadowalająco.
Ponadto na rozwój zapalenia jelit wpływają takie czynniki, jak:
-
Pośpieszne jedzenie;
-
Wady jamy ustnej
-
Przyspieszone wydalanie treści żołądkowej i utrata właściwości bakteriobójczych soku żołądkowego w przypadku niewydolności wydzielniczej (wnikanie do jelita cienkiego pokarmu, który nie został zneutralizowany z bakterii);
-
Wydzielnicza niewydolność trzustki;
-
Choroby wątroby i dróg żółciowych.
Często obserwuje się zapalenie jelit po oparzeniach skóry.
Jak pokazują statystyki, choroba ta występuje szczególnie często w miesiącach letnich, na terenach o wysokich temperaturach otoczenia. Zagrożone są osoby pracujące w „gorących” pomieszczeniach – wynika to ze zwiększonej utraty wody i soli, wydzielania potu, a także z obfitego przyjmowania płynów. Picie wody poprawia motorykę jelit, powoduje częste luźne stolce, w wyniku, czego dochodzi do odwodnienia, a błona śluzowa jelit staje się szczególnie wrażliwa. Również na rozwój letniej biegunki prowadzącej do zapalenia jelit wpływa gwałtowny spadek wydzielania żołądkowego, spadek apetytu.
Chroniczne zapalenie jelit może rozwinąć się zarówno w wyniku złej, jakości leczenia ostrego zapalenia jelita (to już wspomniano powyżej), jak i z głodem białka, zaburzeniami metabolizmu mineralnego, hipowitaminozą, beri-beri, powodującymi procesy zapalne i zanikowe w jelicie.
Wreszcie, wśród czynników wpływających na rozwój zapalenia jelit należy wymienić przemęczenie – zarówno spowodowane wysiłkiem fizycznym, jak i psychicznym, a także osłabienie organizmu spowodowane przebytymi chorobami.