Choroba Meniere'a objawy leczenie

Choroba Meniere'a
Choroba

 

Choroba Meniere'a jest chorobą ucha wewnętrznego, objawiającą się ogólnoustrojowymi zawrotami głowy, niedosłuchem czuciowo-nerwowym i subiektywnym szumem w uszach. Choroba Meniere'a jest chorobą związaną ze wzrostem ilości płynu (endolimfy) w uchu wewnętrznym. Śródchłonka (łac. endolimfa) – płyn wypełniający struktury błędnika błoniastego. Jego ruch odpowiada za pobudzanie receptorów słuchu i układu równowagi.

Zespół Meniere'a zwykle dotyczy tylko jednego ucha. Może rozwinąć się w każdym wieku, ale częściej występuje u osób dorosłych w wieku od 40 do 60 lat.

Ucho wewnętrzne znajduje się wewnątrz kanałów i jam kości skroniowej, które nazywane są błędnikiem kostnym. Wewnątrz labiryntu kostnego znajduje się błoniasty labirynt, który powtarza swoje kontury i wymiary.

Przestrzeń między błędnikiem błoniastym i kostnym jest wypełniona płynem - przychłonką, która ma skład podobny do płynu mózgowo-rdzeniowego. Przestrzeń wewnątrz błoniastego labiryntu jest wypełniona endolimfą i jest całkowicie odizolowana przez jej ściany.

Istnieją trzy różne części ucha wewnętrznego pod względem budowy i funkcji - przedsionek, ślimak i kanały półkoliste. Ślimak jest narządem percepcji dźwięku. To w nim znajdują się wrażliwe komórki rzęsate, które dają początek nerwowi słuchowemu. Narządem równowagi jest przedsionek i kanały półkoliste.

Przyczyny choroby Meniere'a

Patofizjologia choroby Meniere'a nie jest dobrze poznana i obecnie nie ma teorii, która w pełni wyjaśniałaby jej pochodzenie. Ale klinicznie możliwe jest zidentyfikowanie czynników, które przyczyniają się do rozwoju choroby lub prowokują jej ataki. Czynniki te obejmują: infekcje wirusowe, procesy autoimmunologiczne, stres psycho-emocjonalny, reakcje alergiczne, urazy, choroby endokrynologiczne.

Początek objawów jest związany ze wzrostem ilości endolimfy. Endolimfa, zwiększając swoją objętość, rozciąga ściany błoniastego labiryntu. Ten stan nazywa się obrzękiem endolimfatycznym lub obrzękiem błędnika. Ponieważ błoniasty błędnik ma wiele wrażliwych stref receptorowych we wszystkich trzech odcinkach, ich podrażnienie prowadzi do pojawienia się objawów choroby.

Choroba Meniere'a nie jest obecnie w pełni poznana, dlatego istnieje kilka teorii, skąd bierze się nadmiar endolimfy:

  • Przenikanie płynu z osocza krwi przez ścianę naczyń włosowatych;

  • Przenikanie płynu z przychłonki przez ścianę błoniastego błędnika;

  • Naruszenie mechanizmu produkcji i wchłaniania (wchłaniania) endolimfy;

  • Nagromadzenie w endolimfie jonów i substancji o dużej masie cząsteczkowej, co prowadzi do wzrostu ciśnienia osmotycznego;

  • Niedoczynność objętości przychłonki.

 

Choroba Meniere'a objawy

Najbardziej uderzającym objawem choroby są ogólnoustrojowe zawroty głowy. To właśnie ten objaw najczęściej zmusza pacjenta do poszukiwania diagnozy i późniejszego leczenia choroby Meniere'a. Podczas napadu zawrotów głowy człowiek czuje się jak na karuzeli, jakby cała otaczająca go przestrzeń była w ruchu – otaczające go przedmioty przesuwają się, wirują. Wrażenia są na tyle silne, że pacjent nie jest w stanie ustać na nogach, odruchowo chwyta się mebli, stojących w pobliżu osób i w zasadzie nie może utrzymać pionowej pozycji ciała ani nawet usiąść. Czas trwania napadu może trwać od kilku minut do jednego dnia, ale średni czas trwania epizodu ogólnoustrojowych zawrotów głowy wynosi 2-7 godzin.

Oprócz tego objawu choroba Meniere'a objawia się również innymi objawami, które wymagają uwagi specjalistów:

  • Zmniejszona ostrość słuchu i zaburzenia słuchu. W tym przypadku pacjent okresowo zauważa przekrwienie dotkniętego ucha i zmniejszenie percepcji niskich częstotliwości. W miarę postępu choroby spadek ostrości słuchu postępuje z każdym nowym atakiem.

  • Nudności i wymioty. Podczas ataków ogólnoustrojowych zawrotów głowy objawy te są bardzo częste i występują z tego samego powodu, co choroba lokomocyjna. Subiektywne odczucia rotacji samej przestrzeni i własnego ciała w niej powodują u chorego epizody nieposkromionych wymiotów.

  • Podczas napadów ogólnoustrojowych zawrotów głowy, bladości skóry, nadmiernego pocenia się, niezdolności pacjenta do skupienia wzroku (pacjenci mają ruchy gałek ocznych).

Na początku rozwoju choroby zaostrzenia choroby przeplatają się z okresami remisji, podczas których pacjent jest w stanie przywrócić zdolność do pracy. Leczenie choroby Meniere'a na tym etapie jest najskuteczniejsze, ponieważ pozwala zapobiegać dalszym dysfunkcjom ucha wewnętrznego. Ale w miarę postępu choroby nasilenie napadów ogólnoustrojowych zawrotów głowy wzrasta, a funkcje ucha wewnętrznego ulegają coraz bardziej negatywnym zmianom. A w okresach bez zaostrzeń pacjent nadal cierpi na uczucie ciężkości w głowie, hałas i dzwonienie w uszach oraz zaburzenia koordynacji ruchów. Wraz z postępem choroby Meniere'a może dojść do rozprzestrzenienia się procesu chorobowego na zdrowe ucho, co powoduje rozwój obustronnej trwałej utraty słuchu.

 

Choroba Meniere'a rozpoznanie

Objawy choroby Meniere'a są na tyle charakterystyczne, że już podczas wstępnego badania lekarz może zrozumieć, jaki rodzaj choroby spowodował dolegliwości pacjenta.

Aby potwierdzić diagnozę i ocenić stopień nasilenia zmian, stosuje się następujące metody diagnostyczne:

  • Audiometria - metoda wykrywająca ubytki słuchu w zakresie niskich częstotliwości, charakterystyczna dla początkowego stadium choroby;

  • Impedancja akustyczna, która pozwala ocenić stopień ruchomości kosteczek słuchowych. Badanie określające impedancję akustyczną ucha, czyli podatność błony bębenkowej. Umożliwia ocenę stanu ucha środkowego: ciśnienia w uchu środkowym, istnienia płynu w uchu, poziomu sprężystości i odchylenia błony bębenkowej. Badanie wykonuje się oddzielnie dla ucha prawego i lewego;

  • Otoskopia (mikrootoskopia) ma na celu identyfikację możliwych chorób przewodu słuchowego zewnętrznego i zmian w błonie bębenkowej, Badanie otoskopowe, albo inaczej otoskopia, polega na wziernikowaniu ucha za pomocą specjalnego urządzenia — otoskopu;

  • Rezonans magnetyczny (MRI) głowy w celu wykluczenia chorób nowotworowych, w tym nerwiaka słuchowego.  

W zależności od charakterystyki obrazu klinicznego otolaryngolog może uzupełnić kompleks badań o szereg innych metod diagnostycznych. Mogą być wymagane zarówno wyszczególnienie już zidentyfikowanych okoliczności, jak i wykluczenie innych chorób o podobnych objawach.

 

Choroba Meniere'a leczenie

Leczenie choroby Meniere'a jest złożone i obejmuje łagodzenie napadu lekami oraz zapobieganie nawracającym atakom.

Przy niewystarczającej skuteczności metod zachowawczych przeprowadza się leczenie chirurgiczne mające na celu dekompresję błędnika, jego zniszczenie lub normalizację reakcji autonomicznych.

Przy znacznym spadku słuchu wskazane są aparaty słuchowe.

Leczenie zachowawcze

Korekcja lekami napadów choroby polega na stosowaniu neuroleptyków, agonistów receptora H1, leków rozszerzających naczynia krwionośne, leków przeciwhistaminowych, diuretyków. Zazwyczaj leczenie odbywa się w trybie ambulatoryjnym. W przypadku powtarzających się wymiotów wskazana jest hospitalizacja w celu uzupełnienia poziomu elektrolitów we krwi poprzez terapię infuzyjną.

Długotrwałe leczenie polega na wyznaczeniu leków poprawiających mikrokrążenie, rozszerzających naczynia krwionośne. Kompleksowe leczenie odbywa się na tle odpowiedniego odżywiania, wsparcia psychologicznego dla pacjenta. Aby poprawić koordynację ruchów, umiarkowaną aktywność fizyczną, pokazano ćwiczenia do treningu aparatu przedsionkowego.

Leczenie zachowawcze nie powstrzymuje rozwoju ubytku słuchu.

Choroba Meniere'a leczenie chirurgiczne

Interwencję chirurgiczną przeprowadza się przy nieskuteczności leczenia zachowawczego (wyniki oceniane są po 6 miesiącach), gwałtownym pogorszeniu słuchu i jakości życia pacjenta. Cele operacji: stabilizacja pracy aparatu przedsionkowego, likwidacja autonomicznych objawów choroby Meniere'a, poprawa słuchu pacjenta. Sposób leczenia chirurgicznego ustalany jest indywidualnie na podstawie wyników kompleksowego badania.

Choroby może poddać się następującym operacjom:

  • Dekompresja worka endolimfatycznego. Główna chirurgiczna metoda leczenia mająca na celu zmniejszenie ciśnienia w strukturach ucha wewnętrznego. Przeprowadzany jest w otwartym dostępie, polega na usunięciu części kości ucha środkowego. W razie potrzeby uzupełnione innymi technikami chirurgicznymi.

  • Skrzyżowanie nerwu struny bębenkowej. Przeprowadza się go tylko w ciężkich przypadkach, ponieważ oznacza to całkowite "wyłączenie" aparatu przedsionkowego. Eliminuje uporczywe szumy uszne i uporczywe zawroty głowy.

  • Operacja oszczędzająca słuch, polegająca na założeniu bocznika korygującego poziom ciśnień między odcinkami ucha wewnętrznego. Jest często stosowany, jako dodatek do techniki dekompresji. Tympanostomia, czyli drenaż uszu/ drenaż wentylacyjny to zabieg laryngologiczny, który ma na celu wentylację ucha oraz usunięcie zalegającej wydzieliny.

 

Choroba Meniere'a zapobieganie rokowanie

Choroba Meniere'a nie stanowi zagrożenia życia pacjenta. Jednak postępujący ubytek słuchu i zaburzenia w pracy analizatora przedsionkowego nakładają pewne ograniczenia na aktywność zawodową pacjenta i ostatecznie prowadzą do jego niepełnosprawności. Leczenie chirurgiczne we wczesnych stadiach choroby Meniere'a może poprawić rokowanie u większości pacjentów, ale nie pozwala na przywrócenie słuchu.