Przejdź do treści
Choroba
Astma oskrzelowa w czasie ciąży jest chorobą spastyczną układu oddechowego, która wystąpiła w czasie ciąży lub istniała wcześniej i może wpływać na jej przebieg. Objawia się napadami charakterystycznego duszenia, bezproduktywnym kaszlem, dusznością, głośnym świszczącym oddechem. Rozpoznaje się ją metodami badania fizykalnego, laboratoryjnego oznaczania markerów reakcji alergicznych, spirografii, szczytowego przepływu. W leczeniu podstawowym stosuje się kombinacje glikokortykosteroidów wziewnych, antyleukotrienów, beta-agonistów oraz krótko działające leki rozszerzające oskrzela w celu powstrzymania napadów.
Astma oskrzelowa, o łagodnym przebiegu, nie jest przeciwwskazaniem do urodzenia dziecka. Nie przyczynia się do powikłań ciąży i nie zaburza rozwoju płodu. Jeśli jednak kobieta nie kontroluje choroby, istnieje ryzyko wystąpienia niedotlenienia, czyli głodu tlenu, co niekorzystnie wpłynie na stan samej ciężarnej i dobrostan nienarodzonego dziecka. Aby temu zapobiec, ważne jest, aby przez cały okres ciąży odwiedzać lekarza iw razie potrzeby przyjmować przepisane leki.
Astma oskrzelowa wystąpienie choroby u kobiety w ciąży jest prowokowane przez te same czynniki, co u pacjentek niebędących w ciąży. Istotną rolę w rozwoju astmy oskrzelowej odgrywa atopia – dziedziczna predyspozycja do chorób alergicznych spowodowana nadwrażliwością organizmu ze zwiększoną syntezą immunoglobulin (IgE). Punktem wyjścia stanów skurczowych oskrzeli w tych przypadkach jest działanie czynników zewnętrznych – alergenów domowych (kurz, opary farb, materiały budowlane), pyłków roślin, sierści zwierząt, produktów spożywczych, farmaceutyków, dymu tytoniowego, zagrożeń zawodowych itp. objawy u predysponowanych kobiet w ciąży mogą być prowokowane przez wirusowe infekcje dróg oddechowych, chlamydie, prątki gruźlicy, pasożyty jelitowe i inne.
Zidentyfikowano szereg czynników neuroendokrynnych, immunologicznych i mechanicznych, które przyczyniają się do rozwoju skurczu oskrzeli podczas ciąży. Powodują również zaostrzenie choroby i nasilenie jej objawów u ciężarnych z astmą oskrzelową:
-
Zwiększone wydzielanie endogennych czynników zwężających oskrzela. Matczyna część łożyska i tkanki macicy syntetyzują prostaglandynę F2α, która stymuluje skurcze mięśni gładkich. Jego stężenie wzrasta pod koniec ciąży, zapewniając terminowe rozpoczęcie porodu. Substancja powoduje również niedrożność dróg oddechowych z powodu skurczu włókien mięśni gładkich oskrzeli.
-
Wzrost stężenia immunoglobulin E. Wysoki poziom IgE jest ważnym ogniwem w patogenezie reakcji atopowej na działanie czynników uczulających. Restrukturyzacja immunologiczna w odpowiedzi na stałą ekspozycję na antygeny płodu prowadzi do wzrostu zawartości tej immunoglobuliny we krwi kobiety w ciąży i zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia skurczu oskrzeli i astmy.
-
Wzrost liczby receptorów α-adrenergicznych. Zmiany hormonalne zachodzące pod koniec ciąży mają na celu zapewnienie odpowiedniej aktywności zawodowej. Stymulacji receptorów α-adrenergicznych towarzyszy wzrost aktywności skurczowej mięśniówki macicy. Liczba takich receptorów wzrasta również w oskrzelach, co ułatwia i przyspiesza wystąpienie skurczu oskrzeli.
-
Zmniejszona wrażliwość na kortyzol. Glikokortykosteroidy mają złożone działanie przeciwastmatyczne, które wpływa na różne etapy patogenezy choroby. W czasie ciąży, w wyniku konkurencji z innymi hormonami, receptory płucne stają się mniej wrażliwe na kortyzol. W rezultacie wzrasta prawdopodobieństwo skurczu oskrzeli.
-
Zmiana sposobu oddychania. Pobudzające działanie progesteronu przyczynia się do wystąpienia hiperwentylacji i wzrostu ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla w pierwszym trymestrze ciąży. Ucisk rosnącej macicy w II-III trymestrze oraz zwiększony opór naczyń krążenia płucnego nasilają pojawienie się duszności. W takich warunkach łatwiej rozwija się skurcz oskrzeli.
Dodatkowym czynnikiem zwiększającym prawdopodobieństwo wystąpienia astmy w ciąży jest wywołany progesteronem obrzęk błon śluzowych, w tym wyściełających drogi oddechowe. Ponadto, ze względu na rozluźnienie mięśni gładkich zwieracza przełykowo-żołądkowego u kobiet w ciąży, częściej powstaje refluks żołądkowo-przełykowy, który służy, jako czynnik wyzwalający rozwój skurczu oskrzeli. Do zaostrzenia choroby u pacjenta z objawami astmy oskrzelowej może dojść także w przypadku odmowy leczenia podtrzymującego glikokortykosteroidami z obawy przed szkodzeniem dziecku.
Kluczowym ogniwem rozwoju astmy w czasie ciąży jest wzrost reaktywności drzewa oskrzelowego spowodowany specyficznymi zmianami w autonomicznym układzie nerwowym, hamowaniem cyklicznych nukleotydów (cAMP), degranulacją komórek tucznych, wpływem histaminy, leukotrienów, cytokiny, chemokiny i inne mediatory zapalne. Działanie alergenów wyzwalających powoduje odwracalną obturację oskrzeli ze wzrostem oporu dróg oddechowych, nadmiernym rozciągnięciem tkanki pęcherzyków płucnych i niedopasowaniem wentylacji płuc do perfuzji. Ostatnim etapem niewydolności oddechowej jest hipoksemia, niedotlenienie, zaburzenia metaboliczne.
Astma oskrzelowa w ciąży objawy
Astma oskrzelowa w ciąży objawy to napady duszenia się z krótkim oddechem i długim, mozolnym wydechem. U niektórych ciężarnych klasyczne objawy poprzedza zatkany nos, kichanie, kaszel, pojawienie się na skórze silnie swędzącej pokrzywki. Dla ułatwienia oddychania kobieta przyjmuje charakterystyczną postawę ortopedyczną: siedzi lub stoi, pochylając się do przodu i unosząc ramiona. Podczas ataku obserwuje się przerywaną mowę, pojawia się bezproduktywny kaszel z wydzielaniem niewielkiej ilości szklistej plwociny, świszczący oddech słychać na odległość, przyspiesza bicie serca, obserwuje się sinicę skóry i widoczne błony śluzowe.
W oddychaniu zwykle zaangażowane są mięśnie pomocnicze obręczy barkowej, pasa brzusznego. Przestrzenie międzyżebrowe rozszerzają się i cofają, a klatka piersiowa przybiera cylindryczny kształt. Pod wpływem czynnika skrzydełka nosa zaczerwieniają się. Duszenie jest wywoływane przez działanie określonego alergenu wziewnego, nieswoistego czynnika drażniącego (dym tytoniowy, gazy, ostre perfumy) oraz aktywność fizyczną. Okresowo objawy rozwijają się w nocy, zakłócając sen. Przy przedłużonym przebiegu może pojawić się ból w dolnych partiach klatki piersiowej, związany z przeciążeniem przepony. Atak kończy się samoistnie lub po zastosowaniu leków rozszerzających oskrzela. W okresie międzynapadowym objawy kliniczne są zwykle nieobecne.
Astma oskrzelowa w ciąży rozpoznanie
Pojawienie się nawracających napadów duszenia się i nagłego bezproduktywnego kaszlu u ciężarnej jest wystarczającą podstawą do kompleksowego badania w celu potwierdzenia lub wykluczenia rozpoznania astmy oskrzelowej. W okresie ciąży istnieją pewne ograniczenia dotyczące przeprowadzania badań diagnostycznych. Ze względu na możliwe uogólnienie reakcji alergicznej, testy z prawdopodobnymi alergenami, prowokacyjne inhalacje histaminy, metacholiny, acetylocholiny i innych mediatorów nie są przepisywane kobietom w ciąży. Najbardziej pouczające dla diagnozy astmy oskrzelowej podczas ciąży są:
-
Opukiwanie i osłuchiwanie płuc. Podczas ataku nad polami płucnymi słychać dźwięk pudełka. Dolne granice płuc są przesunięte w dół, ich ruch praktycznie nie jest określony. Słychać słaby oddech z rozproszonymi suchymi rzężeniami. Po kaszlu, głównie w tylnych dolnych partiach płuc, nasila się świszczący oddech, który u niektórych pacjentów może utrzymywać się między napadami.
-
Markery alergiczne. Astma oskrzelowa charakteryzuje się wzrostem poziomu histaminy, immunoglobuliny E, eozynofilowego białka kationowego (ECP). Zawartość histaminy i IgE jest zwykle podwyższona zarówno w czasie zaostrzeń, jak i pomiędzy napadami astmy. Wzrost stężenia ECP wskazuje na specyficzną odpowiedź immunologiczną eozynofili na kompleks alergen + immunoglobulina E.
-
Spirometria i przepływomierz szczytowy. Badanie spirograficzne pozwala na podstawie danych dotyczących natężonej objętości wydechowej drugiej, potwierdzić zaburzenia czynnościowe oddychania zewnętrznego typu obturacyjnego lub mieszanego. W trakcie przepływu szczytowego wykrywa się utajony skurcz oskrzeli, określa się stopień jego nasilenia oraz dobową zmienność szczytowego przepływu wydechowego.
Dodatkowe kryteria diagnostyczne to wzrost zawartości eozynofili w badaniu ogólnym krwi, wykrycie komórek eozynofilowych, kryształów Charcota-Leydena i spirali Kurshmana w analizie plwociny, obecność tachykardii zatokowej i objawów przeciążenia prawego przedsionka i komora w EKG. Diagnostykę różnicową przeprowadza się w przypadku przewlekłych obturacyjnych chorób płuc, mukowiscydozy, dyskinezy tchawiczo-oskrzelowej, zaciskającego zapalenia oskrzelików, włóknienia i alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych, guzów oskrzeli i płuc, chorób zawodowych narządów oddechowych, chorób układu sercowo-naczyniowego z niewydolnością serca. W zależności od wskazań pacjent jest konsultowany przez pulmonologa, alergologa.
Astma oskrzelowa w ciąży leczenie
Podczas leczenia astmy u kobiet w ciąży należy pamiętać, że wszystkie leki stosowane w tym celu przechodzą przez łożysko i mogą uszkodzić płód, a ponieważ płód często znajduje się w stanie niedotlenienia (głodu tlenu), minimalna ilość należy podawać leki. Jeśli przebieg astmy w czasie ciąży nie ulega pogorszeniu, nie ma potrzeby farmakoterapii. Należy jednak pamiętać, że ciężka i źle leczona astma stanowi znacznie większe zagrożenie dla płodu niż stosowana w jej leczeniu farmakoterapia. Ale we wszystkich przypadkach kobieta w ciąży cierpiąca na astmę oskrzelową powinna stosować leki wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza.
Astma oskrzelowa w ciąży rokowanie zapobieganie
Konieczne jest, aby kobieta wyeliminowała czynniki ryzyka zaostrzenia choroby. W takim przypadku usunięcie alergenu jest bardzo ważne. Osiąga się to poprzez czyszczenie pomieszczeń na mokro, z wyłączeniem produktów spożywczych powodujących alergie (pomarańcze, grejpfruty, jajka, orzechy itp.) oraz niespecyficznych drażniących żywność (papryka, musztarda, potrawy pikantne i słone). W niektórych przypadkach pacjent musi zmienić pracę, jeśli jest to związane z substancjami chemicznymi, które pełnią rolę alergenów (chemikalia, antybiotyki itp.). Kobiety ciężarne z astmą oskrzelową należy zgłosić do lekarza poradni prenatalnej. Każda choroba „przeziębieniowa” jest wskazaniem do leczenia antybiotykami, fizjoterapii, środków wykrztuśnych, do profilaktycznego podania leków rozszerzających oskrzela lub do zwiększenia ich dawki. W przypadku zaostrzenia astmy na dowolnym etapie ciąży przeprowadza się hospitalizację, najlepiej w szpitalu terapeutycznym, a z objawami zagrażającego poronienia i dwa tygodnie przed terminem do szpitala położniczego w celu przygotowania do porodu. Astma oskrzelowa, nawet w postaci hormonozależnej, nie jest przeciwwskazaniem do ciąży, ponieważ jest podatna na terapię lekowo-hormonalną. Tylko w przypadku nawracających stanów astmatycznych może pojawić się kwestia aborcji we wczesnych stadiach ciąży lub wczesnego porodu ciężarnej. ponieważ jest podatny na terapię lekowo-hormonalną. Tylko w przypadku nawracających stanów astmatycznych może pojawić się kwestia aborcji we wczesnych stadiach ciąży lub wczesnego porodu ciężarnej. Ponieważ jest podatny na terapię lekowo-hormonalną. Tylko w przypadku nawracających stanów astmatycznych może pojawić się kwestia aborcji we wczesnych stadiach ciąży lub wczesnego porodu ciężarnej.
Zobacz zdjęcia chorób występujących na