Zespół Tourette'a inna nazwa zespół tików głosowych i ruchowych to choroba układu nerwowego charakteryzująca się występowaniem zaburzeń ruchowych i psycho-emocjonalnych.
Zespół tików głosowych i ruchowych został opisany w 1885 przez francuskiego neurologa Georges’a Gilles’a de la Tourette’a.
Zaburzenia ruchowe objawiają się występowaniem złożonych tików – mimowolnych szybkich, nieregularnych ruchów lub wokalizacji. Zespół Tourette'a ma tiki zarówno ruchowe (np. mruganie oczami, wzruszanie ramionami, dotykanie przedmiotów, odchylenie głowy do tyłu), jak i głosowe (np. kaszel, gwizdanie, powtarzanie słów). Wielu tików kojarzy się z przekleństwami i nieodpowiednimi komentarzami. Nazywa się to koprolalią i nie występuje u każdego, kto cierpi na zespół Tourette'a.
Istotną różnicą między tikami a innymi zaburzeniami ruchu jest zdolność do krótkotrwałego ich tłumienia, choć towarzyszy temu wzrost napięcia wewnętrznego. Ponadto tiki mogą być poprzedzone uczuciem przytłaczającej potrzeby ruchu, co może sprawiać wrażenie dobrowolnej.
Tiki nasila się na tle niepokoju, podniecenia, braku snu, stresu i maleje wraz z intensywnymi, ekscytującymi czynnościami dla osoby.
Z reguły tiki zaczynają się w dzieciństwie, są najbardziej widoczne w okresie dojrzewania, a następnie zmniejszają się. U około 1/3 pacjentów z początkiem dorosłości tiki mogą całkowicie zniknąć, jednak w kolejnej 1/3 przypadków nasilenie tików może nie zmniejszyć się nawet w wieku dorosłym.
Oprócz tików pacjenci niepokoją się również zaburzeniami psycho-emocjonalnymi. Może to być zespół obsesyjno-kompulsywny, zespół upośledzonej uwagi i nadpobudliwości, drażliwość, niepokój itp. Czasami takie zaburzenia mogą osłabić bardziej niż same tiki.
Diagnoza zespołu Tourette'a
Kryteria diagnostyczne, które pozwalają nam mówić o występowaniu zespołu Tourette'a, to manifestacja choroby w wieku 18-20 lat, powtarzalne, mimowolne, stereotypowe ruchy kilku grup mięśni (tiki ruchowe) i co najmniej jednej kleszcz głosowy (głosowy), czas trwania choroby nie jest krótszy niż rok.
Rozpoznanie choroby Tourette'a opiera się na zebraniu wywiadu (przede wszystkim stwierdza się obecność zespołu u krewnych), identyfikacji charakterystycznych objawów.
Na pierwszej wizycie pacjenta z podejrzeniem zespołu Tourette'a przeprowadza się badanie neurologiczne w celu wykluczenia procesu nowotworowego w mózgu. W tym celu należy wykonać tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny, a także elektroencefalografię.
Z jakimi lekarzami się skontaktować w zespole Tourette'a
Aby postawić diagnozę, wymagana jest konsultacja neurologa , logopedy, psychiatry, psychoterapeuty.
Leczenie zespołu Tourette'a
Całkowite wyleczenie zespół tików głosowych i ruchowych jest niemożliwe. Ale istnieje terapia, która może poprawić stan psycho-emocjonalny i zmniejszyć zaburzenia ruchu. Nasilenie tików w tej chorobie, a także to, jak bardzo przeszkadzają w codziennym życiu, różni się znacznie w zależności od przypadku. Dlatego terapia jest zawsze indywidualna. Przy łagodnych objawach choroby zaleca się psychoterapię, leczenie farmakologiczne jest przepisywane tylko przy większym nasileniu objawów. W najcięższych przypadkach, gdy leki nie pomagają, istnieje możliwość leczenia chirurgicznego.
Powikłania zespołu Tourette'a
Brak szybkiego leczenia zespołu Tourette'a może prowadzić do powikłań:
-
do rozwoju zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (grupa objawów behawioralnych, które obejmują nieuwagę, nadpobudliwość i impulsywność);
-
do zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, objawiających się lękiem;
-
do zaburzeń ze spektrum autyzmu;
-
trudności w nauce;
-
zaburzenia snu;
-
depresja;
-
ból związany z tikami, zwłaszcza ból głowy.
Zespołu Tourette'a ICD-10 F95.2 - Zespół tików głosowych i ruchowych (zespół Giles de la Tourette)