Ropień, ropnie zatoki Douglasa to otoczkowane ogniska ropne, które znajduje się w zagłębieniu maciczno-odbytniczym miednicy.
Zatoka Douglasa nieraz nazywana przestrzenią Douglasa (łac. fossa douglasi) to zagłębienie odbytniczo-maciczne występujące u kobiet. Zatoka Douglasa to przestrzeń anatomiczna, znajdująca się w jamie brzusznej kobiety. W prawidłowych warunkach, zatoka Douglasa nie jest wypełniona żadną treścią. W przebiegu różnorodnych schorzeń, w zatoce Douglasa może pojawić się płyn lub nieprawidłowa tkanka. Stanowi najniżej zlokalizowany zachyłek otrzewnej, znajdując się pomiędzy tylną ścianą macicy, a przednią ścianą odbytnicy. W przypadku mężczyzn odpowiednikiem tej struktury jest zagłębienie odbytniczo-pęcherzowe. U kobiet zdrowych zatoka Douglasa jest najczęściej pusta, nie wypełnia ją żadna treść. Wyjątkiem są określone dni cyklu miesiączkowego, gdy może znajdować się tam niewielka ilość płynu. Większe ilości są zjawiskiem patologicznym.
Przyczyny ropnia zatoki Douglasa
Ropnie zatoki Douglasa występują na tle innych chorób. W większości przypadków ropień zatoki Douglasa pojawia się na tle destrukcyjnej postaci ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego. Czasami rozwój ropnia u kobiet wiąże się z ropną zmianą przydatków. Rzadziej dochodzi do rozwoju ropnia zatoki Douglasa z powodu perforacji uchyłka okrężnicy, zapalenia przyodbytnicy lub rozlanego zapalenia otrzewnej.
Przenikanie krwi, a także wysięku ropnego lub surowiczego do zatoki Douglasa mogą ułatwić anatomiczne cechy miednicy małej w okolicy ujścia zatok i kanałów krezkowych. Przy żle przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym, złej jakości drenażu w zatoce Douglasa powstają sprzyjające warunki do pojawienia się ropnia.
Ropień zatoki Douglasa objawy
Przeważnie pojawienie się ropnia zatoki Douglasa obserwuje się 5 lub 10 dni po chirurgicznym leczeniu pierwotnej choroby ropnej. Gdy wystąpi ropień lub ropnie zatoki Douglasa u pacjentów może wystąpić hipertermia ciała, dreszcze, tachykardia, zaburzenia dyspeptyczne, bóle głowy. W przypadku ropnia miednicy pacjenci skarżą się na rozwój bólów łukowych w podbrzuszu, które mogą nasilać się podczas ruchu. Również zmiana patologiczna może cechować się zwiększoną częstotliwością lub bólem podczas oddawania moczu, biegunką, nietrzymaniem stolca lub gazów, parciem. Przy rozległych procesach ropnych otoczonych masywnym naciekiem może wystąpić ucisk odbytnicy, któremu towarzyszy występowanie mechanicznej niedrożności jelit.
W przypadku odmowy leczenia jednym z najpoważniejszych powikłań tej choroby jest przełom ropnego ogniska w jamie brzusznej. Przy długim przebiegu ropnia miednicy może wystąpić zakrzepowe zapalenie żył miednicy lub choroba zakrzepowo-zatorowa.
Ropień zatoki Douglasa rozpoznanie
Podczas diagnozy pacjentce przypisuje się badanie palpacyjne, wywiad medyczny jak i analizę objawów przez lekarza prowadzącego. Podczas badania palpacyjnego określa się ból w okolicy miednicy, miejscowe napięcie mięśni, dodatni objaw Shchetkina-Blumberga. Badanie przezodbytnicze lub pochwowe ujawnia bolesny naciek tugoelastyczny ze zmiękczeniem i fluktuacją w centrum.
Aby potwierdzić diagnozę, pacjentce można przypisać USG miednicy. W niektórych przypadkach może być wymagana tomografia komputerowa i punkcja diagnostyczna. Powstałe treści ropne poddaje się badaniu bakteriologicznemu.
Leczenie ropnia w zatoce Douglasa
Na etapie infiltracyjnym przepisywane są, antybiotyki; po ostatecznym uformowaniu się ropnia, które ocenia się na podstawie zmiękczenia nacieku i pojawienia się fluktuacji, ropień zostaje otwarty. Ropnie Douglasa są otwierane przez ścianę odbytnicy lub tylny sklepienie pochwy. Najpierw ropień nakłuwa się grubą igłą. Po ukazaniu się ropy, aby zapewnić jej swobodny odpływ z jamy ropnia, otwór wzdłuż igły wycina się, poszerza i wprowadza do niego dwukanałowy drenaż (lub cewnik z napompowanym mankietem). Przeprowadza się pooperacyjną sanitację jamy ropnej.
Tylna kolpotomia może być użyta do otwarcia ropnia torebki Douglasa u kobiet. W przypadku braku możliwości otwarcia ropnia przezskórnie lub przezpochwowo stosuje się dostęp operacyjny w okolicy biodrowej, a następnie wprowadza się drenaż do miednicy małej.
Ropień zatoki Douglasa zapobieganie
Zapobieganie ropniu zatoki Douglasa wiąże się z odpowiednio starannym zabiegiem chirurgicznym i higieną jamy brzusznej podczas niego, terminowym leczeniem ropnych zmian narządów miednicy.