Czego brakuje dzieciom, które mają problemy ze snem

Zaburzenia snu u dzieci negatywnie wpływają nie tylko na zdrowie dziecka, ale także na kondycję dorosłych, którzy z powodu problemu również nie mogą się w pełni zrelaksować. Pojedyncze problemy ze snem w każdym wieku nie są groźne. Jeśli dziecko ma częste bezsenne noce, należy zwrócić się o pomoc lekarską i koniecznie przeprowadzić leczenie. Przyczyn pojawienia się problemu jest wiele, a dla skuteczności terapii konieczne jest dokładne ustalenie, która z nich ma miejsce w konkretnym przypadku. Czasami zaburzenia snu kojarzą się z próbą manipulowania rodzicami przez dziecko, jednak najczęściej problem ten okazuje się chorobą, którą należy wyeliminować.

Zaburzenia snu u dzieci są dość powszechne i dotyczą około 20% dzieci w wieku przedszkolnym. U dzieci w wieku szkolnym i młodzieży problem pojawia się jeszcze częściej, gdyż usamodzielniają się już i często same, obezwładniając sygnały organizmu o gotowości do snu, łamią prawidłowe biorytmy. Z reguły ciężkie zaburzenia nie są powszechne, a w większości przypadków wyeliminowanie choroby za pomocą odpowiedniego leczenia jest dość proste. Zaobserwowano, że najczęściej dzieci mające trudności w nauce mają problemy ze snem.

Bezsenność u dzieci dzieli się zazwyczaj ze względu na czynnik etiologiczny na następujące grupy:

• Bezsenność u dzieci psychologiczna. U podstaw rozwoju leżą zbyt silne emocje, które nie dają dziecku możliwości spokojnego snu.

• Bezsenność u dzieci fizjologiczna. Bezsenność rozwija się na tle głodu, chęci pójścia do toalety.

• Bezsenność u dzieci związana z chorobom. Bezsenność pojawia się w wyniku pogorszenia samopoczucia dziecka spowodowanego chorobą somatyczną. Na przykład dzieci z astmą oskrzelową czasami boją się zasnąć, ponieważ ataki astmy mogą wystąpić w nocy.

• Bezsenność u dzieci związana z zażywaniem leków. Aby leczyć różne problemy z mową lub normalizować rozwój umysłowy dziecka, przepisywane są leki nootropowe i pobudzające. Leki te powodują, że mózg pracuje w bardziej aktywnym trybie, co utrudnia zasypianie.

• Bezsenność u dzieci behawioralna. Bezsenność pojawia się, gdy dziecko jest odstawiane od smoczka, zwykłej butelki mleka. Niemowlęciu trudno jest pogodzić się z rozstaniem z pewnym „rytuałem” zasypiania, co rodzi problemy ze snem.

Czas snu dzieci jest bardzo ważny dla prawidłowego rozwoju mózgu i ogólnego zdrowia dziecka. W trakcie snu mózg pracuje intensywnie, przetwarzając informacje i konsolidując zdobyte w ciągu dnia doświadczenia. Szczególnie istotny jest sen REM (ang. Rapid Eye Movement), który jest związany z procesem uczenia się, zapamiętywania oraz rozwoju kreatywności. Dlatego też, ważne jest, aby dziecko miało odpowiednią ilość snu, zwłaszcza w pierwszych latach życia, gdy mózg rozwija się bardzo szybko.

Jak ważny jest sen dla małych dzieci

Sen jest bardzo ważny dla małych dzieci, ponieważ jest kluczowy dla ich zdrowia i rozwoju. Odpowiednia ilość snu pomaga dziecku w regeneracji organizmu i umożliwia mu przetwarzanie wrażeń i doświadczeń dnia.

Na co wpływa sen u małych dzieci

• Rozwój mózgu sen jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju mózgu u dzieci. W czasie snu mózg przetwarza i konsoliduje informacje oraz tworzy nowe połączenia nerwowe.

• Wzrost i rozwój fizyczny sen wpływa na wydzielanie hormonu wzrostu, który jest niezbędny dla wzrostu i rozwoju fizycznego dziecka.

• Odporność sen wpływa na układ odpornościowy dziecka, który w czasie snu produkuje przeciwciała i białka potrzebne do walki z chorobami.

• Regulacja emocji sen pomaga dziecku w regulacji emocji i zachowaniu. Niedobór snu może prowadzić do nadmiernego pobudzenia i trudności w kontrolowaniu emocji.

• Koncentracja, uwaga odpowiednia ilość snu jest niezbędna dla prawidłowej koncentracji i uwagi dziecka w ciągu dnia.

Dzieciom, które mają problemy ze snem, może brakować wielu rzeczy, w zależności od przyczyny ich bezsenności.

• Rutyny przed snem, która pomagają ustabilizować ich zegar biologiczny i przygotować organizm do odpoczynku. Włączenie do wieczornych przygotowań ustalonych rytuałów, takich jak czytanie, kąpiel czy słuchanie muzyki relaksacyjnej, może pomóc w uspokojeniu i uspokojeniu dziecka przed snem.

• Wygody nieodpowiednie łóżka lub pościel, zbyt ciepła lub zimna temperatura w pokoju, hałas lub światło mogą przeszkadzać w spokojnym śnie.

• Zmęczenie może brakować wystarczającej aktywności fizycznej w ciągu dnia, co może prowadzić do braku zmęczenia i trudności z zasypianiem w nocy.

• Normalizacji może brakować stabilizacji w życiu, co może prowadzić do stresu i trudności w zasypianiu. Przeprowadzki, zmiany szkoły, rozwody rodziców, choroba lub śmierć bliskiej osoby to tylko niektóre z przykładów, które mogą wpłynąć na sen dziecka.

• Bezpieczeństwa, co może prowadzić do lęku i trudności w zasypianiu. Dlatego ważne jest, aby dzieci czuły się bezpiecznie w swoim pokoju i mieć pewność, że są chronione przed niebezpieczeństwem.

• Lęk, niepokój takich jak strach przed ciemnością, strach przed samodzielnym zasypianiem, czy też lęk przed separacją od rodziców. Te uczucia mogą prowadzić do trudności z zasypianiem, przerywanym snem lub koszmarami.

• Zaburzenia snu takie jak bezdech senny, nocne koszmary lub somnambulizm. Somnambulizm (sennowłóctwo) jest jakościowym zaburzeniem snu, w którym nie stwierdza się uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Te zaburzenia mogą zakłócać sen i prowadzić do problemów z zasypianiem.

• Nadmiar bodźców takich jak telewizja, gry komputerowe, czy też zbyt dużo czasu spędzonego przed ekranami urządzeń mobilnych, mogą utrudniać dziecku zasypianie i zakłócać, jakość snu.

• Niezdrowe nawyki takie jak picie kofeiny, jedzenie ciężkich posiłków przed snem lub zbyt późne spożywanie posiłków, mogą utrudniać zasypianie i prowadzić do złej, jakości snu.

• Problemy zdrowotne takie jak bóle głowy, astma lub problemy z układem trawiennym, mogą prowadzić do trudności z zasypianiem lub zakłócać sen.

• Brak magnezu, magnez jest ważnym mikroelementem, który pomaga w relaksacji mięśni i układu nerwowego. Niedobór magnezu może prowadzić do problemów z zasypianiem, niskiej, jakości snu i częstych snów koszmarów.

• Brak melatoniny, melatonina to hormon, który jest naturalnie wytwarzany przez organizm i pomaga regulować rytm snu i czuwania. Niedobór melatoniny może prowadzić do problemów z zasypianiem i utrzymaniem snu.

• Brak witaminy B6, witamina B6 jest ważnym składnikiem potrzebnym do produkcji melatoniny w organizmie. Niedobór witaminy B6 może prowadzić do problemów z zasypianiem, niskiej, jakości snu i koszmarnych snów.

• Brak witaminy D, witamina D jest ważnym składnikiem potrzebnym do utrzymania zdrowych kości i układu odpornościowego. Niedobór witaminy D może również wpłynąć, na jakość snu.

Sen dzieci według wieku

• Noworodki (0-3 miesiące) śpią większość dnia i nocy, zazwyczaj od 16 do 17 godzin dziennie. Często śpią w krótkich okresach po 2-4 godziny, które są przerywane przez karmienie.

• Niemowlęta (4-11 miesięcy) zazwyczaj śpią 12-15 godzin dziennie, w tym około 2-3 godziny drzemki w ciągu dnia. Z czasem zaczynają wydłużać nocny sen i zmniejszać ilość drzemek.

• Maluchy (1-2 lata) powinny spać od 11 do 14 godzin dziennie, w tym jedną lub dwie drzemki w ciągu dnia. Często zaczynają rezygnować z porannych drzemek.

• Przedszkolaki (3-5 lat) zazwyczaj potrzebują od 10 do 13 godzin snu na dobę. Zazwyczaj nie śpią już w ciągu dnia.

• Dzieci w wieku szkolnym (6-13 lat) powinny spać od 9 do 11 godzin dziennie. Zaczynają mieć bardziej regularny harmonogram snu, a wiele z nich nie potrzebuje już drzemek w ciągu dnia.

• Nastolatki (13-18 lat) zazwyczaj potrzebują 8-10 godzin snu na dobę. Jednak ze względu na zmiany hormonalne i szybsze tempo życia, mogą mieć trudności z zasypianiem i z powrotem do snu, a także być bardziej skłonne do przesuwania czasu snu i wstawać później niż wcześniej.

Jak sprawić, by dzieci dobrze spały

• Zachęcaj dziecko do relaksu przed snem np. poprzez medytację, głębokie oddychanie lub jogę. To pomoże mu się zrelaksować i uspokoić.

• Utrzymuj ciszę i spokój w domu przed snem szczególnie w godzinach wieczornych. Unikaj hałaśliwych zabaw i głośnej muzyki, która może zakłócać sen.

• Zapewnij odpowiednią ilość światła dzienne dzieci potrzebują odpowiedniej ilości światła dzienne, aby ich rytm dobowy był dobrze zrównoważony. Zachęcaj dziecko do przebywania na świeżym powietrzu i otwieraj okna, aby zapewnić dostęp do naturalnego światła.

• Ograniczaj przekąski i picie przed snem, aby zapobiec częstym pobudkom na skutek chęci oddania moczu. Warto również unikać ciężkich, tłustych posiłków przed snem.

• Zwracaj uwagę na sen w ciągu dnia, jeśli dziecko nie ma regularnego snu w ciągu dnia, może to wpłynąć, na jakość snu w nocy. Zachęcaj dziecko do krótkich drzemek w ciągu dnia, szczególnie, jeśli nie spało dobrze w nocy.

• Stwórz odpowiednią atmosferę spania zadbaj o odpowiednie oświetlenie w sypialni, zapewnij dziecku wygodne łóżko i pościel, a także utrzymuj odpowiednią temperaturę w pokoju. Specjaliści twierdzą, że idealną temperaturą do spania jest 18-21 stopni. Nie dobrze śpi się w zbyt gorącym pomieszczeniu. Dzieci bardzo dobrze radzą sobie z wychłodzeniem, natomiast z przegrzaniem już nie. 

• Ustal regularny harmonogram snu staraj się, aby dziecko szło spać i budziło się o stałych porach.

• Ograniczaj oglądanie telewizora, smartfonu, tabletu przed snem

• Odpowiednia dieta może pomóc w regulacji snu. Staraj się ograniczyć spożycie cukru i kofeiny, szczególnie przed snem.

• Dzieci, które czują się bezpiecznie, zazwyczaj łatwiej zasypiają. Zapewnij dziecku poczucie bezpieczeństwa, np. poprzez spanie z ulubioną zabawką czy w bliskości rodzica.

Aby dzieci były zdrowe i dobrze się rozwijały, konieczna jest zbilansowana dieta pod względem ilościowym i jakościowym. Niedostarczenie dzieciom odpowiednich i zbilansowanych składników odżywczych doprowadzi do chorób wynikających z nadmiaru lub niedoboru składników odżywczych, które niekorzystnie wpłyną na wszechstronny rozwój dzieci w zakresie sprawności fizycznej, umysłowej i motorycznej.